The Project Gutenberg EBook of Diccionario Ingles-Español-Tagalog, by Sofronio G. Calderon This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.org Title: Diccionario Ingles-Español-Tagalog Con partes de la oracion y pronuciacion figurada Author: Sofronio G. Calderon Release Date: March 4, 2007 [EBook #20738] Language: Spanish, English and Tagalog Character set encoding: ISO-8859-1 *** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DICCIONARIO INGLES-ESPAÑOL-TAGALOG *** Produced by The Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This file was made using scans of public domain works from the University of Michigan Digital Libraries.) Diccionario Ingles-Español-Tagalog (Con partes de la oracion y pronunciacion figurada) Por Sofronio G. Calderón Presidente de la sociedad literaria "Aklatang Kasilawan"; 2.o Vice-Presidente de la "Samahan ng mga Mánanagalog" (ó Asociación de Tagalistas); Colaborador de la "Aklatang Bayan"; Miembro honorario de la "Aklatang Barusog"; Miembro de la "University Extension Institute"; Miembro de la "Philipphine Academy" etc. Primera Edición. Manila Libreria y Papeleria -:de:- J. Martinez Plaza P. Moraga 34/36, Plaza Calderón 108 y Real 153/155, Intramuros. 1915 Es propiedad de la Imprenta, Librería y Papelería de J. Martínez. Imprenta de J. Martínez, Estraude 7, Binondo. A A, art. [æ] Un, uno, una. Isá. Abaca, n. [abáka] Abacá. Abaká. Aback, adv. [abák] Detras, en facha. Sa likód, sa gawíng likod. Abacus, n. [abákoes] Abaco; tabla aritmética; el tablero que corona el capitel de una columna. Bilangan ng insík; ang pinakaputong na tablá sa itaas ó dulo ng haligi. Abaft, adv. [abáft] A popa, en popa. Sa gawíng likod, sa gawíng hulí. Abandon, v. [abándon] Abandonar, dejar. Magpabayâ, pabayaan; iwan; hwag kumandilì; hwag kumalingâ. Abandonment, n. [abándonment] Abandono. Pagpapabayâ. Abase, v. [abés] Envilecer, humillar. Humamak; papagpakumbabain. Abasement, n. [abésment] Envilecimiento. Pagkaabâ, pagkahamak. Abash, v. [abásh] Avergonzar. Humiyâ. Abate, v. [abét] Aminorar, disminuir. Magpaliit, kumulang, magbawas. Abatement, n. [abétment] Rebaja, diminución, abatimiento. Pagkábabâ, bawas. Abbey, n. [ábi] Abadía, convento de monjes ó monjas. Táhanan ng mga monghe ó mongha. Abbot, n. [ábæt] Abad. Punò ng mga monghe, pangulong monghe. Abbreviate, v. [abríviet] Abreviar, compendiar. Magpaiklî, iklián; magpadalî. Abbreviation, n. [abréviacien] Abreviación. Pag-iiklî, pagpapadalî. Abscess, n. [abcés] Divieso, tumor. Pigsá, bagâ. Abdicate, v. [ábdiket] Abdicar. Ibigay (sa ibá ang kaharian). Abdication, n. [abdikécion] Abdicación. Pagbibigay (sa ibá ng kaharian). Abdomen, n. [abdómen] Abdomen. Pusón, ibabâ ng tiyan. Abdominal, adj. [abdóminal] Abdominal. Nauukol sa pusón. Abduct, v. [abdáct] Sacar por fuerza ó engaño á alguna persona. Dahasín, agawin. Abduction, n. [abdáccion] El acto de sacar por fuerza ó engaño á alguna persona. Pangdadahas, pag-agaw. Abeam, adv. [abím] Á lo ancho. Sa kalwangan. Abed, adv. [abéd] En cama. Nakáhigâ, nasa higaan. Abet, v. [abét] Favorecer, animar. Umayon, magbuyó. Abeyance, n. [abéians] Espectativa. Paghihintay, pag-asa. Abhor, v. [abjór] Aborrecer, detestar. Yumamot, uminip. Abhorrence, n. [abjórens] Aborrecimiento. Yamot, iníp, muhì. Abhorrent, adj. [abjórent] Horroroso. Nakayayamot, nakakikilabot. Abide, v. [abáid] Habitar, morar. Tumahan, tumirá. Ability, n. [abíliti] Habilidad, capacidad. Kaya, abót; kapangyarihan. Abilities, pl. [abílitis] Talento, ingenio; bienes. Katalinuan; kayamanan, pag-aarì. Abject, adj. [ábdchect] Despreciable, bajo, vil. Hamak, alipustâ. Abject, n. [ábdchect] Hombre vil. Taong hamak. Abjure, v. [abdchúr] Abjurar, renunciar. Talikdan ang isinumpâ; magbitiw. Abjurement, v. [abdchúrment] Abjuracion; renuncia. Pagtalikod sa isinumpâ, pagbibitiw. Ablaze, adv. [abléiz] En llamas. Nagliliyab, nagniningas. Able, adv. [ébel] Capaz. May-kaya, may-abot. Ablution, n. [abliúcion] Ablucion. Paghuhugas, abulusyon, paglilinis. Ably, adv. [ébli] Habilmente. May kakayahan. Abnegate, v. [ábneguet] Abnegar, renunciar. Tumalikod sa hinahangad, magbitiw. Abnormal, adj. [abnórmal] Irregular, disforme. Walâ sa ayos, pangit. Abnormality, n. [abnórmiti] Irregularidad, deformidad. Kawalán ng ayos, kapangitan. Aboard, adv. [ébord] A bordo. Nakasakay sa sasakyán. Abode, n. [ebód] Domicilio, habitacion. Táhanan, tírahan. Abolish, v. [abólish] Abolir, anular. Pumaram, pumawì, lumipol, magwalâ ng halagá. Abolition, n. [abolícion] Abolicion. Pagkapawì, pagkalipol, pagkawalâ ng halaga. Abominable, adj. [abóminabl] Abominable, detestable. Nakaririmarim, nakasusuklam. Abominably, adj. [abóminebli] Abominablemente. Karimarimarim, kasuklamsuklam. Abominate, v. [abóminet] Abominar, detestar. Marimarim, masuklam. Abomination, n. [abominécion] Abominacion, corrupcion.. Karimarimarim; kabulukán. Aboriginal, adj. [aborídchinal] Primitivo. Káunaunahan ó ang ukol sa káunaunahan. Aborigines, n. [aborídchinis] Los primeros habitantes de algun pais. Mga unang nanahan sa isang pook ó lupain. Abortion, n. [aborción] Aborto, malparto. Panganganak ng dî ganáp sa panahon, pagkalagas. Abortive, adj. [abórtiv] Abortivo. Lagás, walâ sa panahon. Abound, v. [ebáund] Abundar. Sumaganà, managanà. About, prep. [ebáut] Cerca de, acerca, tocante á; mas ó menos. Malapit sa; hinggil sa, tungkol sa; humigit kumulang. Above, prep. [ebóv] Encima, sobre, superior. Sa ibabaw, tangì, nangingibabaw, higit sa lahat. Above, adv. [ebóv] Arriba, la parte alta. Sa itaas; sa kaitaasan. Abreast, adv. [ebrést] De frente. Katabí, kasiping. Abridge, v. [ebrídch] Abreviar, compendiar. Iklián, liitán. Abridgement, n. [ebrídchment] Compendio, epítome. Kaiklián. Abroad, adv. [ebród] Fuera de casa ó del pais. Sa tanyag; sa labas ng bahay ó sa ibang lupain. Abrogate, v. [ábroguet] Abrogar, anular, revocar. Hwag bigyan ng kabuluhan, alisan ng kabuluhan. Abrogation, n. [abroguésion] Abrogacion, abolicion. Pagpapawalâ ng kabuluhan. Abrupt, a. [abrápt] Quebrado; repentino. Sirâ; biglâ. Abruptness, n. [abráptnes] Precipitacion, decortesía. Kadalian; kabiglaan; pagkawalang pitagan. Abscess, n. [ábses] Absceso. Pigsá, tila bukol. Abscind, v. [absínd] Cortar, tajar. Pumutol, humiwà, tumagâ. Abscission, n. [absícion] Cortadura. Pútol, hiwà. Abscond, v. [abscánd] Esconderse; desfalcar. Magtagò; manirà ng salapî. Absence, n. [ábsens] Ausencia. Ang dî pagharap, pagkawalâ sa harap, ang dî pagdaló. Absent, adj. [ábsent] Ausente. Walâ, dî kaharap, dî dumaló. Absent, v. [ábsent] Ausentarse. Maglayás, maglagalag. Absolute, adj. [ábsoliut] Absoluto, completo. Nakapangyayari; ganap. Absolution, n. [ábsoliúcion] Absolucion, perdon. Kalag, patawad. Absolve, v. [absólv] Absolver. Kumalag, magpatawad. Absorb, v. [absórb] Absorber. Humitit, humigop, sumipsip. Absorbent, adj. [absórbent] Absorbente. Humihigop, humihitit, sumisipsip. Absorption, n. [absórpcion] Absorcion. Higop, hitít, sipsíp. Abstain, v. [abstén] Abstenerse. Magpigil. Abstinence, n. [ábstinens] Abstinencia. Pagpipigil. Abstemious, adj. [abstímias] Sobrio. Mapagpigil. Abstract, adj. [ábstract] Abstracto, separado. Hiwalay. Abstract, n. [ábstract] Extracto, compendio. Kuhulugán, katás, iklî. Abstract, v. [ábstract] Abstraer, extractar. Humugot, maghiwalay. Absurd, adj. [absérd] Absurdo. Tiwalî, balintunà. Absurdity, n. [absérditi] Absurdidad. Katiwalian, kabalintunaan. Abundance, n. [abándans] Abundancia, exuberancia. Kasaganaan. Abundant, adj. [abándant] Abundante. Saganà. Abundantly, adv. [abándant-li] Abundantemente. May kasaganaan. Abuse, n. [abiús] Abuso. Pamamaslang, kapaslangan, pagpapakalabis. Abuse, v. [abiús] Abusar. Mamasláng; magpakalabis. Abusive, adj. [abíusiv] Abusivo. Lapastangan, malabis. Abut, v. [abát] Terminar, confinar. Tumapos, mapaabót. Abyss, n. [abís] Abismo. Lalim, kalaliman; bangin. Accede, v. [accsíd] Acceder. Pumayag. Accelerate, v. [acséleret] Acelerar, apresurarse. Magmadalî, magtumulin. Acceleration, n. [acselerécien] Aceleracion, priesa. Dalî, tulin, liksí. Accent, n. [ácsent] Acento. Tudlít, asento, diin. Accept, v. [acsépt] Aceptar. Tumanggap. Acceptable, adj. [acséptabl] Aceptable, grato. Matatanggap, kaayaaya. Acceptably, adv. [acséptabli] Gustosamente. Kalugodlugod. Acceptance, n. [acséptans] Aceptacion. Pagtanggap. Acceptation, n. [acseptécion] Aceptacion, recibimiento. Pagkatanggap. Access, n. [acsés] Acceso; camino; aumento. Pag-ábot, paglapit; daan; dagdag. Accession, n. [acsécion] Acceso; aumento. Pagpayag; karagdagan. Accident, n. [ácsident] Accidente. Kapahamakán, pagkakataon. Accidental, adj. [acsidéntal] Accidental. Hindî sinasadyâ, nagkataon. Acclaim, v. [aklém] Aclamar, aplaudir. Pumakpak, pumuri. Acclamation, n. [aklamécien] Aclamacion, aplauso. Pagpakpak, pagpuri. Acclivity, n. [aclíviti] Cuesta, rampa. Ahunín, sálungahin. Accommodate, v. [acómodet] Acomodar, reconciliar, conformarse. Magpaginghawa, magbigay-loob, makibagay. Accommodating, n. [acómodeting] Obsequioso, servicial. Mapag-alay, mapaglingkod. Accommodation, n. [acomodécion] Comodidad, ajuste, reconciliacion. Ginghawa, kasiyahán. Accompaniment, n. [akómpaniment] Acompañamiento. Pakikisama, pakikitugmâ. Accompany, v. [acómpani] Acompañar. Sumama, tumugmâ, makisama, makitugmâ. Accomplice, n. [acómplis] Cómplice. Karamay. Accomplish, v. [acómplish] Efectuar, completar. Yumarì, tumapos, magwakas, gumanap. Accomplished, adj. [acómplishd] Perfecto, acabado. Yarì, tapós, ganap. Accomplishment, n. [acómplishment] Complemento. Pagyarì, pagtapos, pagwawakas, pagganap. Accomptant, n. [accaúntant] Contador. Tagabilang. Accord, n. [acórd] Acuerdo, armonía. Kásunduan; pagkaayon, pagkatugmâ. Accord, v. [acórd] Conformidad, acuerdo. Pumayag, makipagkasundô. Accordance, n. [acórdans] Conformidad, acuerdo. Pagkakasundô, pagkakatuos. Accordant, adj. [acórdant] Acorde, conforme. Nagkakaayon, nagkakatugmâ. According, prep. [acórding] Segun, conforme. Ayon, alinsunod. Accordingly, adv. [acórding-li] Saludar á uno yendo hácia él. Naaayon; naaalinsunod. Accost, v. [acóst] En conformidad. Sumalubong, bumatì. Account, n. [acáunt] Cuenta, cálculo. Bilang, tuús; kurò; turing. Account, v. [acáunt] Contar, numerar. Tumuús, bumilang. Accountability, n. [acáuntabiliti] Responsabilidad. Pananagot. Accountable, adj. [acáuntabl] Responsable. Nananagot. Account-book, n. [acáunt-buk] Libro de cuentas. Aklat na tálaan ng utang at pautang. Accountant, adj. [acáuntant] Responsable. Nananagot. Accountant, n. [acáuntant] Contador. Tagabilang. Accoutre, v. [acúter] Aviar, equipar. Humandâ, gumayak. Accoutrements, n. [acúterments] Avío, equipaje. Gayak, daladalahan, báon. Accredit, v. [acrédit] Dar crédito, acreditar. Magbigay ng crédito, magbigay-dangal, magkatiwalà. Accredited, part. pas. [acrédited] Acreditado. Kilala, pinagkakatiwalaan. Accrue, v. [acrú] Acrecentar, resultar. Magdagdag, mangyari, pagkálabasan. Accumulate, v. [akiúmiulet] Acumular. Magbunton, magsalansan. Accumulation, n. [akiúmiulecion] Acumulacion. Bunton, pagkakadagandagán, salansan. Accuracy, n. [ákiurasi] Cuidado, exactitud, esmero. Ingat, ganap, linis. Accurate, adj. [ákiuret] Exacto, acabado. Ganap, lubos, wagas. Accurse, v. [akérs] Maldecir. Sumumpâ, tumungayaw, manungayaw, lumait. Accursed, [akérst] Maldito, maldecido. Sinumpâ, nilait, tinungayaw. Accusation, n. [akiúsecion] Acusacion, cargo. Sumbong, bintang; paratang. Accusable, adj. [akiúsabl] Culpable, reo. Maisusumbong, salarín. Accuse, v. [akiús] Acusar, denunciar. Magsumbong, magsakdal. Accustom, v. [akástom] Acostumbrar. Maugalian, masanay, mamihasa, mahirati. Accustomed, adj. [akástomd] Acostumbrado, usual. Hirati, bihasa, sanáy, datihan. Ace, n. [es] As. Alás. Acerbity, n. [asérbiti] Amargura. Kapaitan, kasaklapan. Ache, n. [e'k] Dolor continuo. Sakít, anták, kirót, hapdî. Ache, v. [e'k] Doler. Sumakít, umantak, kumirot, humapdî. Achieve, v. [achív] Ejecutar, obtener. Yumarì, magtamó. Achievement, n. [achívment] Ejecucion. Pagyarì. Aching, n. [éking] Dolor, desasociego. Pagsakit, pag-antak. Acid, adj. [ácid] Ácido, agrio. Maasim. Acid, n. [ácid] Accido. Áksido. Acidity, n. [asíditi] Acedía, acidez. Asim, kaasiman. Acknowledge, v. [acnóledch] Reconocer, confesar. Kumilala, magpahayag. Acknowledgement, n. [acnóledchment] Reconocimiento. Pagkilala. Acme, n. [ácmi] Cima, colmo; zenit. Taluktok, kataastaasang dako; ang langit na tapát sa ating ulo. Acolite, n. [acólit] Acólito. Sakristan. Acorn, n. [ácorn] Bellota. Bunga, ensina. Acoustic, adj. [acaústic] Acústico. Nanukol sa tingig. Acoustics, n. [acaústics] Acustica. Karunungan sa tingig at pakikinig. Acquaint, v. [acuént] Informar, advertir. Magbigay-alam, magbigay-páuna. Acquaintance, n. [acuéntans] Conocimiento. Pagkakilala. Acquainted, part. [acuénted] Conocido. Kakilala, kilala. Acquiesce, v. [acuést] Someterse, consentir. Makiayon, pumayag. Acquiescence, n. [acuiésens] Acquiesencia, consentimiento. Pakikiayon, pagpayag. Acquiescent, adj. [acuiésent] Condescendiente, conforme. Sang-ayon, payag. Acquire, v. [acuáir] Adquirir. Magkamít; magtaglay, magtamó, magkaroon. Acquirement, n. [acuaírment] Adquisicion. Pagkakamit, pagtataglay, pagkakaroon. Acquit, v. [acuít] Libertar, absolver. Magpalayà, magpakawalâ, magpatawad. Acquital, n. [acuítal] Absolucion. Patawad. Acre, n. [éker] Acre. Sukat ng lupà na may 123 bara at 3 dangkal ang haba at 49 1/2 bara ang lapad. Acrid, adj. [ácrid] Acre, mordaz. Maanghang, naninigid. Acrimony, n. [ácrimoni] Acrimonia. Anghang. Acrobat, n. [acróbat] Acróbata. Sirkero. Across, adv. [Acrós] De traves, de una parte á otra. Patawíd, sa kabilâ. Act, v. [act] Hacer, obrar, representar. Gumawâ, lumabas (sa dulaan) ó mag-artista. Act, n. [act] Hecho, accion, acto. Gawâ, yarì, yugtô. Action, n. [áccien] Accion. Gawâ, kilos, galaw. Actionable, adj. [áccienebl] Punible, criminal. Maparurusahan, salarín. Active, adj. [áctiv] Activo, diligente. Masikap, mabisà. Actor, n. [áctor] Actor. Ang gumagawâ; lumalabas (sa dúlaan). Actress, n. [áctres] Actriz. Babaing lumalabas (sa dulaan). Actual, adj. [ácchual] Actual. Kasalukuyan. Actuate, v. [ácchiuet] Incitar, animar. Mag-udyok, magbuyó; magsagawâ. Acumen, n. [akiúmen] Perspicacia. Katalasan ng isip. Acute, adj. [akiút] Agudo, ingenioso. Matulis, matalinò. Adage, n. [ádedch] Adagio ó refran. Kasabihan ó kawikaan. Adamant, n. [ádamant] Duro (como el diamante). Matigas na matigas. Adam's apple, n. [Adams epol] Nuez de la garganta. Gulunggulungan. Adapt, v. [adápt] Adaptar. Ibagay; isang-ayon; ikanâ, ikapit. Adaptable, adj. [adáptabl] Adaptable. Bagay. Adaptation, n. [adaptécien] Adaptacion. Pagbabagay, pagaakmâ. Add, v. [ad] Aumentar, añadir, juntar. Magdagdag; magpunô; magsugpong, magdugtong. Adder, n. [áder] Serpiente venenosa. Isang urì ng ahas na makamandag. Addict, v. [adíct] Dedicar, destinar. Magtalagá, mag-ukol. Addition, n. [adícien] Adicion. Dagdag; pagbubuô. Additional, adj. [adícional] Adicional. Dagdag. Addle, adj. [ádl] Huero, vacío, podrido. Bugok, bulok; walang lamán. Addle, v. [ádl] Hacer huero, podrir. Bumugok, bumulok. Address, n. [adrés] Direccion; plática. Kinatatahanan, kinaroroonan; salaysay. Address, v. [adrés] Dirigir la palabra. Magsalaysay, manalitâ, magtagumpay. Adduce, v. [adiús] Aducir, alegar. Maglitaw ng katotohanan, magbigay-liwanag. Adept, n. [adépt] Adepto. Marunong, matalinò, bihasa. Adequate, adj. [ádecuet] Adecuado. Sukat, akmâ, bagay. Adhere, v. [adjír] Adherir. Kumiling, kumampí, umayon; dumikit. Adherence, n. [adjírens] Adhesion. Pagkatig, pagkampí. Adherent, adj. [adjírent] Adherente, pegajoso. Makiling; paladikit. Adhesion, n. [adjísion] Adhesion. Pagkatig, pagkampí. Adhesive, adj. [adjísiv] Adhesivo; pegajoso. Malagkit; paladikit. Adieu, adv. [adiú] Despedida. Paalam. Adipose, adj. [adipós] Adiposo. Matabâ, masebo. Adjacent, adj. [addchésent] Adyacente. Katabí, kalapít. Adjective, n. [áddchectiv] Adjetivo. Pangturing, adhetibo. Adjoin, v. [adchóin] Juntar, lindar. Magdugtong, magsugpong, magkabít. Adjourn, v. [adchérn] Diferir, prorogar. Magpaliban. Adjournment, n. [adchérnment] Emplazo. Pagpapaliban. Adjudge, v. [ad-dchádch] Adjudicar, condenar. Humatol. Adjunct, adj. [ad-dchúnt] Adjunto, contiguo. Karugtong, karatig. Adjuration, n. [adchurécion] El acto y modo de conjurar. Panunumpâ. Adjure, v. [adchúr] Juramentar, conjurar. Manumpâ. Adjust, v. [adchást] Ajustar, arreglar. Maglapat, mag-ayos. Adjustment, n. [adchástment] Ajuste, arreglo. Pagkakalapat, pagkakaayos. Adjutant, n. [ádchutant] Ayudante. Katulong, ayudante. Administer, v. [admínister] Administrar. Mangasiwà. Administration, n. [administrécien] Administracion. Pangasiwaan. Administrator, n. [administrétor] Administrador. Tagapangasiwà. Admirable, adj. [ádmirabl] Admirable. Kagilagilalas. Admiral, n. [ádmiral] Almirante. Pangulo ng hukbong-dagat. Admiration, n. [admirécien] Admiracion. Panggigilalás, pagtataká, pamamanghâ. Admire, v. [admáir] Admirar. Manggilalas, magtaká, mamanghâ. Admissible, adj. [admísbl] Aceptable. Matatanggap, tinatanggap. Admission, n. [admícien] Admision, recepción. Tanggap, pagtanggap. Admit, v. [admít] Admitir. Tumanggap. Admittance, n. [admítans] Entrada, admision. Pahintulot, pahintulot na makapasok. Admix, v. [admícs] Mezclar, juntar. Maghalò, maglahok. Admixture, n. [admíkschur] Mistura, mezcla. Halò, lahók. Admonish, v. [admónish] Amonestar. Pagsabihan, pangusapan. Admonition, n. [admonícien] Consejo, admonicion. Payo, aral. Ado, n. [adú] Trabajo, dificultad; pena; bullicio, tumulto. Hirap; guló; alingawngaw. Adopt, v. [adópt] Adoptar, prohijar. Umampon, umaring-anák. Adoption, n. [adópcien] Adopcion. Pag-ampon, pag-aring-anák. Adorable, adj. [adórabl] Adorable. Marapat, sambahín; nakágigiliw. Adoration, n. [adorécien] Adoracion. Pagsambá. Adore, v. [adór] Adorar. Sumambá. Adorn, n. [adórn] Adorno, ornamento. Gayak, palamuti. Adorn, v. [adórn] Adornar. Maggayak. Adrift, adv. [adríft] Flotando, á merced de las olas. Nakalutang; sa talaga ng mga alon; sa bala na. Adroit, adj. [adróit] Diestro, hábil. Maliksí, sanáy. Adulation, n. [adiúlecien] Adulacion, lisonja. Hibò, tuyâ, wikàwikà. Adult, n. [adált] Adulto. Matandâ, magulang. Adulterant, n. [adálterant] Adúltero; adulterador. Mapangalunyâ; mapagbantô. Adulterate, v. [adálteret] Adulterar; viciar, mezclar. Mangálunyâ, makiagulò; sumirà, maghalò. Adultery, n. [adálteri] Adulterio. Pangangalunyâ, pakikiagulò. Advance, n. [adváns] Avance. Pagsulong, pagtulóy. Advance, v. [adváns] Avanzar. Sumulong, magpatuloy. Advancement, n. [advánsment] Adelantamiento, progreso. Pagkasulong, pagbuti. Advantage, n. [advántedch] Ventaja, ganancia. Higít, lamáng, pakinabang. Advent, n. [ádvent] Adviento, venida. Pagdating. Adventure, n. [advénchiur] Aventura, casualidad. Hindî sinasadyâ, pagkakataón. Adventure, v. [advénchiur] Osar, atreverse, arriesgar. Mangahas, magbakasakalì. Adventurer, n. [advénchiurer] Aventurero. Mapagbakasakalì. Adventurous, adj. [advénchiuroes] Animoso, valeroso. Matapang, mapangahas. Adverb, n. [ádverb] Adverbio. Adverbio (pangbago). Adversary, n. [ádverseri] Adversario, antagonista. Kalaban, katalo, kabanggà, katunggalî. Adverse, adj. [advérs] Adverso, contrario. Laban, salungá. Adverse, v. [advérs] Oponer, impedir. Sumalangsang humadlang. Adversity, n. [advérsiti] Adversidad, desgracia. Kahirapan, sakunâ. Advert, v. [advért] Advertir, atender. Magbigay páuna, kumalingà. Advertise, v. [ádvertais] Avisar, anunciar. Magbalità, magpahiwatig. Advertisement, n. [advértisment] Aviso, anuncio. Balità, pasabi, pahiwatig. Advise, n. [adváis] Consejo. Payo, aral. Advise, v. [adváis] Aconsejar. Pumayo, umaral. Adviser, n. [adváiser] Aconsejador. Tagapayo, tagaaral. Advocate, n. [ádvoket] Abogado, intercesor. Tagapagsanggalang, tagapamagitan, pintakasi. Advocate, v. [ádvoket] Abogar, defender, interceder. Magsanggalang, mamagitan. Adz or adze, n. [adz] Azuela. Darás. Aerial, adj. [eírial] Aéreo. Nauukol sa hangin. Afar, adv. [afár] Lejos, distante. May kalayuan, may agwat. Affability, n. [afábiliti] Afabilidad. Lugód. Affable, adj. [áfabl] Afable. Nakalulugod, maamongloob. Affableness, n. [áfablness] Afabilidad. Kaluguran, kaamuangloob. Affair, n. [afér] Asunto ó negocio. Bagay, pakay, sadyâ, layon, usap. Affect, v. [aféct] Conmover, afectar. Pumukaw, makabaklá. Affectation, n. [afectécien] Afectacion. Pukaw, baklá. Affected, adj. [afécted] Afectado, movido, sujeto á algun mal ó enfermedad. Pukáw, tinablán ó tinatablan. Affectionate, adj. [aféccionet] Cariñoso, afectuoso. Mairog, magiliw. Affiance, n. [afáians] Esponsales, confianza. Típanan sa pag-aasawa; pagtitiwalà. Affidavit, n. [afídevit] Declaracion jurada. Kasulatan ó pahayag na ipinanunumpâ. Affiliate, v. [afíliet] Afiliarse. Makianib, makisapì. Affiliated, adj. [afílieted] Afiliado. Kaanib, kasapì. Affiliation, n. [afíliecien] Afiliacion. Pagkaanib, pagkasapì. Affined, adj. [afáind] Emparentado. Bilang, kamag-anak. Affinity, n. [afíniti] Afinidad, parentesco. Pagkahinlog, pagkabilang na kamag-anak. Affirm, v. [afírm] Afirmar. Magpatunay, magpatibay. Affirmable, adj. [afírmabl] Lo que se puede afirmar. Mapatutunayan. Affirmation, n. [afirmécien] Afirmacion. Patotoo, patunay. Affirmative, adj. [afírmativ] Afirmativo. Nagpapatunay. Affix, n. [afícs] Anexar. Isugpong, idugtong. Affix, v. [afícs] Afijo. Sugpong, dugtong. Afflict, v. [aflict] Aflijir. Dumalamhati, magpahirap. Affliction, n. [aflíccien] Afliccion. Dalamhatì, hapis. Affluence, n. [áfliuens] Abundancia, opulencia. Kasaganaan, kayamanan. Affluent, adj. [áfliuent] Abundante, opulento. Saganà, mayaman. Afflux, n. [áflæcs] Confluencia. Pagtatagpô ng dalawang ilog. Afford, v. [afórd] Dar, proveer. Magbigay, magtaan. Affray, n. [afré] Asalto, combate. Lusob, away. Affright, n. [afráit] Terror, espanto, susto. Gitla, gulat. Affright, v. [afráit] Aterrar, espantar, atemorizar. Gumitlá, gumulat, tumakot. Affront, n. [afrónt] Afrenta, insulto. Pamukhâ, pagmura, lait. Affront, v. [afrónt] Encararse, insultar. Magpamukhâ, ipamukhâ, lumait. Afield, adv. [afíld] En el campo. Sa parang, sa lwal. Afire, adv. [afáir] Encendidamente. Nagliliyab, nagniningas. Afloat, adv. [aflót] Flotante sobre el agua. Nakalutang. Afoot, adv. [afút] Á pie. Lakád. Afore, adv. [afór] Ántes, primero. Náuna, dati. Aforesaid, adj. [afórsed] Susodicho. Násabi, nábanggit. Afortime, adv. [afórtaim] En otro tiempo, antiguamente. Noong una, datihan, noong araw. Afraid, part. pas. [efréd] Amedrentado. Takót. Afresh, adv. [efrésh] De nuevo, otra vez. Panibago, mulî, ulî. Aft, adv. [aft] A popa. Sa gawíng likod. After, [áfter] Despues. Pagkatapos. Aftermath, n. [áftermaz] Retoño. Supling. Afternoon, n. [áfternun] Tarde. Hapon. Afterward, adv. [áfteruard] Despues. Pagkatapos. Afterwards, adv. [áfteruards] Despues. Pagkatapos. Again, adv. [eguén] Otra vez, de nuevo. Ulî, mulî. Against, prep. [eguénts] Contra, enfrente. Laban, sa harap. Agape, adv. [aguép] De hito en hito. Pasulyapsulyap. Agate, n. [águet] Ágata. Ágata (batong mahalagá na sarisaring kulay. Age, n. [edch] Edad. Gulang, tandâ. Aged, adj. [édched] Viejo, anciano. Magulang matandâ. Agency, n. [édchensi] Agencia. Pangasiwaan, kátiwalaan. Agent, n. [édchent] Agente. Katiwalà. Agglomerate, v. [aglómeret] Aglomerar. Mapisan, mábunton, magkadagandagan. Aggrandize, v. [ágrandaiz] Engrandecer, exaltar. Magpalakí, lakihán, magbunyî. Aggrandizement, n. [ágrandaizment] Engrandecimiento, elevacion. Kalakhan, kabunyian. Aggravate, v. [ágravet] Agravar. Bumigat, lumalâ, lumubhâ. Aggravation, n. [agravécien] Agravacion. Pagbigat, paglalâ, paglubhâ. Aggregate, n. [ágriguet] Coleccion, agregado. Kabuoan. Aggregate, v. [ágriguet] Agregar, incorporar. Magtipon, tumipon, bumuô. Aggregate, adj. [ágriguet] Agregado. Tinipon, binuó; kasama. Aggregation, n. [agriguécien] Agregacion. Pagbuo, pagtitipon, pagpipisan. Aggress, v. [agrés] Acometer. Dumaluhong. Aggression, n. [agrésion] Agresion, asalto. Daluhong, salakay. Aggressive, adj. [agrésiv] Ofensivo. Nakasasakít; dumadaluhong, lumulusob. Aggressor, n. [agrésor] Agresor. Ang dumadaluhong. Aggrievance, n. [agrívans] Agravio, injuria. Kaapihán, kaadwâan. Aggrieve, v. [agrív] Apesadumbrar. Magpasamâ ng loob. Aghast, adj. [agást] Horrorisado. Sindak. Agile, adj. [ádchil] Agil, ligero. Maliksí, matulin. Agility, n. [adchíliti] Agilidad, lijereza. Kaliksihan, katulinan. Agitate, v. [ádchiteit] Agitar; mover. Umugâ, umalog, lumuglog, yumugyog; magpakilos. Agitation, n. [adchitécien] Agitacion. Pag-ugâ, pag-alog, pagluglog, pagpapakilos. Agitator, n. [adchitétor] Agitador. Tagaudyok, tagayugyog. Ago, adv. [egó] Hace.... ej. "hace mucho". Na; hal. "malaon na." Agog, adv. [agóg] Con deseo. Sa nais, sa nasà. Agoing, adv. [egóing] A punto de, dispuesto á, en accion. Kauntî na, handâ na, hala. Agonize, v. [ágonaiz] Estar agonizando. Maghingalô, maghirap, maglubhâ. Agony, n. [ágoni] Agonía, afliccion extrema. Paghihingalô, paghihirap. Agree, v. [egrí] Concordar, convenir. Umayon, pumayag. Agreeable, adj. [egríebl] Agradable; conveniente. Nakalulugod, maligayà; marapat. Agreeably, adv. [agríebli] Agradablemente. Nakalulugod, kawiliwili, kaayaaya. Agreement, n. [egríment] Convenio, contrato. Kásunduan, káyarian. Agriculture, n. [agricúltiur] Agricultura. Pagsasaka, paglinang, pagbubukid. Agricultural, adj. [agricúltural] Agricultural. Nauukol sa pagsasaka. Aground, adv. [agráund] Varado, encallado. Sadsad, sayad. Ague, n. [éguiu] Fiebre intermitente. Ngiki. Ah!, int. [a] ¡Ah! ¡ay!. Ah! abá! ahá! Aha!, int. [ajá] Ah! ha! ha!. Ah! ahá! Ahead, adv. [ejéd] Delante de otro, avante, por la proa, mas alla. Sulong pa, sa unahán, sa harap. Aid, n. [ed] Ayuda, auxilio. Tulong, abuloy. Aid, v. [ed] Ayudar, auxiliar. Tumulong, umabuloy. Aid-de-camp, n. [éd-i-camp] Ayudante de campo. Ayudante de campo. Ail, v. [el] Afligir, molestar. Dumalamhatì, sumakít; bumagabag. Ail, n. [el] Indisposicion, dolor. Damdam, sakít. Ailment, n. [élment] Dolencia. Sakít, antak, kirot, hapdî. Aim, n. [æm] Punteria. Tudlâ. Aim, v. [æm] Apuntar. Tumudlâ, umapuntá. Aimless, adv. [émles] Sin objeto, á la ventura. Walang tungo, walang sadyâ, walang pakay, anomang pangyarihan. Air, n. [ær] Aire. Hangin, ligoy ng tugtugin. Air, v. [ær] Airear, secar. Ibilad, iyangyang, patuyuin. Airgun, n. [érgan] Escopeta de viento. Escopeta de biento. Airhole, n. [érjol] Respiradero. Híngahan. Airiness, n. [árines] Ventilacion. Aliwalas, gaan ng katawan. Air-pump, n. [ær-pamp] Bomba de aire. Kasangkapang nakapagbibigay hangin. Airy, adj. [éri] Aéreo. Hinggil sa hangin. Aisle, n. [ail] Nave de una iglesia, ala, pasillo. Sulambî, daan sa pagitan ng dalawang taludtod, upuan ó bangkô. Ajar, adv. [adchár] Entreabierto. Nakabukas ng kauntî. Ake, v. [ec] Sentir un dolor agudo. Umantak kumirot. Akimbo, adj. [akímbo] Corvo. Baluktot. Akin, adj. [akín] Consanguíneo. Kadugô, kamag-anak, kawangis. Alabaster, n. [álabaster] Alabastro. Alabastro. Alacrity, n. [alácriti] Alegría, buen humor. Kasayahan, gaan ng loob. Alamod, adv. [alamód] A la moda. Ayon sa ugalí, sunod sa moda. Aland, adv. [alánd] A tierra. Sa lupà. Alarm, n. [alárm] Alarma, sobresalto, tumulto. Pagibík, babalà, gulat, guló. Alarm, v. [alárm] Alarmar, asustar, perturbar. Magpagibík, gumulat, lumigalig. Alarm-bell, n. [alárm-bel] Campana de rebato. Batingaw na pamukaw. Alarm-clock, n. [alárm-klok] Reloj con despertador. Relos na panggising. Alarm-post, n. [alárm-post] Atalaya, puesto de aviso. Bantayan. Alarm-watch, n. [alárm-uatch] Reloj con despertador. Relos na panggising. Alas, interj. [alás] ¡Ay!. Sa abá, ¡ay! Alate, adv. [alét] Posteriormente. Sa kátapustapusan. Alb, n. [alb] Alba. Bukang-liwayway. Albeit, adv. [álbit] Aunque, bien que. Bagaman, kahit, gayon man. Album, n. [álbum] Album. Album. Albumen, n. [abiúmen] Albúmen. Putì ng itlog. Alcohol, n. [álcohol] Alcohol. Alkohol. Alcove, n. [alcóv] Alcoba. Silíd. Alderman, n. [álderman] Regidor. Punong bayan. Ale, n. [el] Cerveza. Serbesa. Alee, adv. [alí] A sotavento. Sa gilid ng sasakyan na walang lamán. Alembic, n. [alémbic] Alambique. Alakán. Alert, adj. [alért] Alerta, vigilante. Maingat, maagap, handâ. Algebra, n. [áldchibra] Álgebra. Álhebra, mataas na karunungan sa pagbilang. Alias, n. [élias] Alias. Palayaw; sa ibang paraan. Alibi, n. [álibai] Coartada. Hindî dumaló sa pinagtipanan. Alien, adj. [élien] Extraño, extranjero. Tagaibang lupà, iba. Alienate, v. [élienet] Enajenar, trasferir. Ilipat sa iba, isalin sa iba. Alienation, n. [elienécien] Enajenamiento. Paglilipat sa iba. Alife, adv. [aláif] Por vida mia. Porbida (sumpâ). Alight, adj. [aláit] Encendido, ardiente. Nagniningas, nagliliyab, may sindí. Alight, v. [aláit] Descender, bajar. Lumusong, umibís, bumabâ. Alike, adj adv. [eláik] Igualmente. Kawangis, katulad, kagaya; gayon din. Aliment, n. [áliment] Alimento. Pagkain. Alimental, adj. [aliméntal] Nutritivo, alimenticio. Nakapagpapalakas na pagkain. Alimentary, adj. [aliméntari] Alimenticio. Masustancia. Alive, adj. [aláiv] Vivo; activo. Buháy; gumagalaw. All, adj. [ol] Todo. Lahat, pawà, pulos, taganas. All, adv. [ol] Del todo, enteramente. Boô, buô, lubos. All, n. [ol] Todo el compuesto de partes integrantes. Kalahatan, kabuoan. Allay, v. [alé] Aliviar, mitigar, apaciguar. Umigi, tumahimik pumayapà, guminghawa. Allayment, n. [alément] Alivio. Ginghawa, igi. Allegation, n. [aleguécien] Alegacion; alegato. Pagpapatunay; tutol. Allege, v. [alédch] Alegar; declarar. Tumutol, mananggalang; magpatunay; magpahayag. Allegiance, n. [alídchians] Lealtad, fidelidad. Pagtatapat. Allegoric, adj. [alegóric] Alegórico. Tinatalinghagà. Allegorical, adj. [alegórical] Alegórico. Tinatalinghagà. Allegorize, v. [álegoraiz] Alegorizar. Talinghagain. Allegory, n. [álegori] Alegoría. Talinghagà. Alleviate, v. [alíviet] Aliviar, alijerar. Guminghawa, gumaan. Alleviation, n. [aliviécien] Alivio, alijeramiento. Ginghawa, gaan. Alley, n. [áli] Paseo de árboles. Lansangang mapunong kahoy. Alliance, n. [aláians] Alianza, union, liga. Kásunduan, káyarian. Allied, adj. [aláid] Aliado, confederado. Kasundô kakampi, kaisa. Alligate, v. [áliguet] Ligar, atar una cosa con otra. Pagtaliin. Alligator, n. [aliguéter] Caiman. Bwaya. Alliteration, n. [aliterécien] Aliteracion. Paggamit ng salaysay na may mga paris na titik sa unahan ng bawa't salitâ. All-night, adv. [ol-nait] Toda la noche. Magdamag. Allot, v. [alót] Asignar. Mag-ukol, magtadhanâ. Allotment, n. [alótment] Asignacion, repartimiento. Pag-uukol, pagtatadhanâ, pagbabahagi. Allow, v. [aláu] Conceder, permitir. Pumayag, magpahintulot. Allowable, adj. [aláuabl] Admisible. Mapapayagan. Allowance, n. [aláuans] Permiso, licencia. Pahintulot, kapahintulutan. Alloy, v. [alói] Ligar, mezclar. Halûan, lahukan. Alloy, n. [alói] Liga, mezcla. Lahók, haló. All Saints day, n. [Ol sents day] Dia de todos los Santos. Todos los santos ó kaarawan ng mga kálulwa. Allspice, n. [olspáis] Especias. Especias (pamintá, sinamuno at ibp. gaya nito). Allude, v. [aliúd] Aludir. Bumanggit; banggitin. Allure, v. [aliúr] Alagar, alucinar. Umalò, humimok. Allurement, n. [aliúrment] Halago, seduccion. Alò, himok; hibò dayà. Alluring, adj. [aliúring] Halagüeño, seductivo. Nakahahalina, kahalihalina. Allusion, n. [aliúsion] Alusion. Pagbanggit ng isang bagay na tinutukoy sa ibang paraan. Ally, n. [alái] Aliado, confederado. Kasundô, kakampí. Ally, v. [alái] Hacer alianza. Gumawâ ng pakikipagkasundô ó pakikipagkayarî. Almanac, n. [álmanac] Almanaque. Almanake, kalendaryo. Almighty, adj. [olmáiti] Omnipotente, todopoderoso. Makapangyarihan sa lahat. Almighty, n. [olmáiti] Dios, Creador. May-kapal, Bathalà, Dyos. Almond, n. [ámond] Almendra. Almendras, pilì. Almond-tree, n. [ámond-trii] Arbol de almendra. Punò ng pilì. Almoner, n. [álmoner] Limosnero. Tagapagbigay ng limós. Almost, adv. [ólmost] Casi, cerca de. Halos, malapitlapit. Alms, n. [ams] Limosna, caridad. Limós, kaawang gawâ. Almsgiver, n. [ámsgiver] Limosnero. Mapagbigay-limós. Almsgiving, n. [ámsgiving] El acto de dar limosna. Paglilimos. Almshouse, n. [ámsjaus] Hospicio para pobres. Bahay-ampunan ng mahihirap. Aloft, prep. [alóft] Arriba, sobre. Sa itaas, sa ibabaw. Alone, adj. [elón] Solo, solitario. Íisa, nag-íisa. Alone, adv. [elón] Solamente. Lamang, tangì. Along, adv. [elóng] A lo largo. Sa gawî, sa hinabahabà. Alongside, adv. [elongsáid] Al lado. Sa gawing tabí. Aloof, adv. [elúf] Lejos, de lejos. Buhat sa malayò. Aloud, adv. [eláud] Con voz fuerte, recio. Sigaw, tinig na malakás. Alow, adv. [aló] Abajo. Sa ibabâ. Alphabet, n. [álfabet] Alfabeto, abecedario. Abákadâ. Alphabetic, adj. [alfabétic] Alfabético. Ayos sa titik. Alphabetical, adj. [alfabétical] Alfabético. Ayos sa titik. Already, adv. [olrédi] Ya, todo listo. Na, handâ na. Also, adv. [ólso] Tambien. Naman, rin, man, rin naman, din, din naman. Altar, n. [áltar] Altar. Altá, dambanà. Alter, v. [ólter] Alterar, mudar. Bumago, umiba, baguhin, ibahin. Alterable, adj. [ólterabl] Alterable, mudable. Nababago, naiibá. Alterant, adj. [ólterant] Alterante. Nakababago, nakaiiba. Alteration, n. [olterécien] Alteracion. Pagbabago, pagiibá. Alternate, adj. [altérnet] Alternativo, reciproco. Halinhinan, halíhalilí. Alternate, v. [altérnet] Alternar, turnar. Humalili. Alternation, n. [alternécien] Alternacion, vez, turno. Paghalili. Although, conj. [oldzó] Aunque. Bagaman. Altitude, n. [áltitiud] Altitúd, altura. Taas, kataasan, tayog. Altogether, adv. [oltoguédzer] Enteramente, del todo. Lahatlahat, parapara, pawà, taganás, pulos. Alum, n. [álum] Alumbre. Tawas. Alway, adv. [ówl] Siempre. Lagì, palagì, parati. Always, adv. [ólwes] Siempre. Lagì, palagì, parati. A. M. (ante meridiem), Antes del medio dia. Bago dumating ang á las dose ng araw. Amability, n. [amabíliti] Amabilidad, agrado. Kagandahang-loob. Amain, adv. [amén] Con vehemencia. May kabiglaanan. Amalgam, n. [amálgam] Amalgama, mezcla de diferentes metales. Pagkakahalò ng iba't ibang metal. Amalgamate, v. [amálgamet] Amalgamar. Maghalòhalò ng iba't ibang metal. Amalgamation, n. [amalgamécien] Amalgamacion. Paghahalohalò ng iba't ibang metal. Amanuensis, n. [amaniuénsis] Amanuense, el que copia ó el que escribe lo que otro le dicta. Tagasalin ó tagasulat ng idinidiktá ng iba. Amass, v. [amás] Acumular, amontonar. Magbunton, magsalansan. Amassment, n. [amásment] Cúmulo, monton. Bunton, salansan. Amateur, n. [ámatiur] Aficionado. Ang dî pa sanay na may hilig sa anomang kaalaman, kulukutî ó larô. Amaze, n. [améz] Espanto, asombro. Sindak, gitla, gulat. Amaze, v. [améz] Espantar, aterrar. Sumindak, manggulat manggitlá. Amazement, n. [amésment] Espanto, pasmo. Pagkasindak, pagkagulat, pagkagitla. Amazon, n. [ámason] Amazona. Amasona, (babaing malakas at may ugaling lalaki). Amazonian, adj. [amazónian] Guerrera, lo perteneciente á las amazonas. Babaing mangdidigmâ. Ambassador, n. [ambásador] Embajador. Sugò, embahador, sugong kinatawan. Ambassadress, n. [ambásadres] Embajadora, esposa del embajador. Sugong babai, asawa ng sugong lalaki. Amber, n. [ámber] Ambar. Ambar. Ambient, adj. [ámbient] Ambiente. Panginorin. Ambiguity, n. [ambiguiúiti] Ambigüedad, confusion. Alinlangan, pagtataglay ng álanganing kahulugan. Ambiguous, adj. [ambíguius] Ambigüo, confuso. Álanganin, magkabikabilang kahulugan. Ambit, n. [ámbit] Ámbito. Paligid, palibot. Ambition, n. [ambícien] Ambicion. Pita, dî kawasang hangad. Ambitious, adj. [ambícias] Ambicioso. Mapagpita, mapaghangad. Amble, v. [ámbl] Amblar. Magpalakad ng kabayo na sâbay ang dalawa't dalawang paa. Amble, n. [ámbl] Paso de andadura del caballo. Lakad ng kabayo na sabay ang dalawa't dalawang paa. Ambulance, n. [ámbulans] Ambulancia. Ambulansiya, arag-arag, pangkuha ng may-sakit. Ambuscade, v. [ámbusked] Estar de emboscada. Habatín, harangin. Ambuscade, n. [ámbusked] Emboscada. Habát, harang. Ambush, v. [ámbush] Embuscar. Humabát, umabat. Ambush, n. [ámbush] Emboscada. Habát, abat. Ameliorate, v. [amílioret] Mejorar. Magpagaling, magpabuti. Amelioration, n. [amiliorécion] Mejoramiento. Paggaling, pagbuti. Amen, adv. [émen] Amen, así sea. Amén, siya nawâ. Amenable, adj. [amínabl] Responsable. Nananagot, nananagutan. Amend, v. [aménd] Enmendar. Umibá, bumago, magsusog. Amendable, adj. [améndabl] Reparable. Naaayos, maaayos. Amendment, n. [améndment] Enmienda, reforma. Pagkabago. Amends, n. [aménds] Recompensa, compensacion. Kagantigan, kabayaran. Amenity, n. [améniti] Amenidad. Kagandaban-loob, gandá, kaligayahan. American, adj. y n. [américan] Americano. Amerikano, taga Amérika. Americanism, n. [américanism] Americanismo. Pagkaamerikano. Americanize, v. [americánaiz] Americanizar. Amerikanuhin. Amethyst, n. [ámezist] Amatista. Amatista (isang mahalagang bató). Amiability, n. [amiabíliti] Amabilidad. Kaibig-ibig na asal, kagandahang-loob. Amiable, adj. [ámiabl] Amable. Magiliw, magandangloob. Amicable, adj. [ámicabl] Amigable, amistoso. Mapagkaibigan. Amicability, n. [amicabíliti] Afecto, amistad. Pakikipagkaibigan. Amid, prep. [amíd] Entre, en medio de. Sa pagitan ng, sa gitnâ ng. Amidst, prep. [amídst] Entre, en medio de. Sa pagitan ng, sa gitna ng. Amiss, adj. [amís] Culpable, criminal. Salarín, malî. Amiss, adv. [amís] Culpablemente, erradamente. May pagkakasala, may pagkakamalî. Amiss, n. [amís] Culpa, falta. Sala, kamalian. Amity, n. [ámiti] Amistad. Pagkakaibigan. Ammoniac, n. [amóniac] Amoniaco. Amoniako. Ammunition, n. [amiúnicien] Municion. Munisyones, gamit ng nakikipagdigmà gaya ng punlô, pulburá. Amnesty, n. [ámnisti] Amnistia. Kapatawaran, lubós na paglimot. Among, prep. y adv. [emáng] Entre. Sa gitnâ ng. Amongst, prep. y adv. [emángst] Entre. Sa gitnâ ng. Amorous, adj. [ámoroes] Enamoroso, apasionado. Masintahin, mairugin. Amount, v. [emáunt] Importar, ascender. Magkahalaga; umabot, sumapit. Amount, n. [emáunt] Importe. Halagá, kabuoan, kalahatan. Amper, n. [ámper] Tumor, carbunclo. Bukol. Amphibious, adj. [ámfibias] Anfibio. Hayop na nabubuhay sa tubig at sa kati. Amphitheatre, n. [amfizéater] Anfiteatro. Anfiteatro. Ample, adj. [ámpel] Amplio, extendido. Malawig, malawak. Amplify, v. [ámplifay] Ampliar, extender. Palawigin, lakhán. Ampliation, n. [ampliécien] Ampliacion. Kalakhan, kalawigan. Amplitude, n. [ámplitud] Amplitud, extension, abundancia. Lawig, abót, kasaganaan. Amply, adv. [ámpli] Amplimente. May kalawigan. Amputate, v. [ámpiutet] Amputar. Maghiwalay ng anomang bahagi ó sangkap ng katawan. Amputation, n. [ampiutécien] Amputacion. Paghihiwalay ng anomang bahagi ó sangkap ng katawan. Amuck, adv. [amák] Furiosamente. May pagkabalasik. Amulet, n. [ámiulet] Amuleto. Anting-anting. Amuse, v. [amiús] Entretener, divertir. Mag-aliw, maglibang. Amusement, n. [amiúsment] Diversion, pasatiempo. Áliwan, líbangan. Amusing, adj. [amiúsing] Divertido. Nakaaaliw, nakalilibang. An, art. [en] Un, uno, una. Isa. Anachoret, n. [anácoret] Anacoreta. Anakoreta (ang namumuhay ng bukod at tumatalaga sa pagpapakahirap. Anaconda, n. [anáconda] Boa. Sawá. Analogous, adj. [análogas] Análogo. Kahawig, kahuwad. Analogy, n. [análodchi] Analogía. Pagkakahawig, pagkakahuwad. Analysis, n. [análisis] Analisis. Paglilitis, pagsurì. Analyse, v. [ánalaiz] Analizar. Lumitis, sumurì. Analytical, adj. [analítical] Analítico. Ang ukol sa pagsiyasat ng isang gawâ ó talumpatì. Anarch, n. [ánarc] Anarquista. Ang sumasalangsang at taksil sa lahat ng pámahalaan. Anarchist, n. [ánarkist] Anarquista. Anarkista, ang sumasalangsang at taksil sa lahat ng pámahalaan. Anarchy, n. [ánarki] Anarquía. Ang pagsalangsang at kataksilan sa lahat ng pámahalaan. Anathema, n. [anázema] Anatema, excomunion. Sumpâ. Anathematize, v. [anázamataiz] Anatematizar, excomulgar. Sumumpâ. Anatomical, adj. [anatómical] Anatómico. Ang nauukol sa karunungang paglilitis ng mga kapinsalaan ng mga sangkap ng katawan. Anatomy, n. [anátomi] Anatomía. Karunungan sa paglilitis ng mga kapinsalaan ng mga sangkap ng katawan. Ancestor, n. [ánsestær] Predecesores, abuelos. Kánunuan, pinagbuhatan, pinanggalingan. Ancestral, adj. [ánsestral] Hereditario. Lahì, nauukol sa kánunuan. Ancestry, n. [ánsestri] Linaje de antepasados. Pagkakasunodsunod ng mga nuno't magulang sa angkan ó lahì. Anchor, n. [ánkær] Ancora. Sinipete, sawo. Anchor, v. [ánkær] Ancorar, anclar, hechar las anclas. Mahulog ng sinipete. Anchorage, n. [ánkeredch] Anclaje, el sitio ó lugar para anclar. Dakong pinaghuhulugan ng sinipete ng mga sasakyan. Anchored, adj. [ánkerd] Anclado. Nakasinipete. Anchovy, n. [ancóvi] Anchova ó anchoa. Halubaybay. Ancient, adj. [éncient] Antiguo. Matandâ, lumà, dati, una, laon. Ancient, n. [éncient] Antiguo. Unang tao. And, conj. [end] Y, é. At, 't. Anecdote, n. [ánecdot] Anécdota. Salaysay na may taglay na aral ó pangaral. Anew, adv. [aniú] De nuevo. Panibago, bago, mulî, ulî, ulit. Angel, n. [éndchel] Angel. Anghél. Angelic, adj. [endchélic] Angelical. Parang anghél, mukhang anghél, nauukol sa anghél. Angelical, adj. [andchélical] Angelical. Parang anghél, mukhang anghél, nauukol sa anghél. Angel-like, adj. [endchel-laik] Angelical. Mukhang anghél parang anghél. Anger, n. [ánguer] Ira, cólera. Galit, init. Anger, v. [ánguer] Iritar, enojar. Magalit, mag-init. Angle, n. [ángl] Ángulo, esquina; caña de pescar. Sulok, likô, kantó; bingwít. Angle, v. [ángl] Pescar con caña. Mamingwít, bumingwít. Angler, n. [ángler] Pescador de caña. Tagapamingwít, tagabingwit, mámimingwit, ang namimingwit. Anglican, adj. [ánglican] Anglicano. Anglicano (ang ukol ó nasasanib sa kapisanan ng pananampalatayang ito. Anglicize, v. [anglizaiz] Traducir en inglés. Isalin sa wikang inglés. Angrily, adv. [ángrili] Coléricamente. May pagkagalit, may pagiinit. Angry, adj. [ángri] Colérico, enfadado. Galít, inít. Anguish, n. [ángüish] Pena, angustia. Kahirapan, hirap, hapis, dálita. Angular, adj. [anguiular] Angular. Ang ukol sa panulok. Angularity, n. [anguiuláriti] Forma angular. Anyong panulok. Anights, n. [ænáits] De noche, todas las noches. Gabigabí. Anil, n. [ánil] Añil. Isang halaman na ang dahon at usbóng ay ginagawang tinang bughaw. Animal, n. [ánimal] Animal. Hayop. Animate, adj. [ánimet] Viviente, animado. Buháy, may kálulwa, maliksí. Animate, v. [ánimet] Animar, infundir alma. Bumuhay, bubayin, pagsauliing-loob, pukawin ang loob, paliksihín. Animated, adj [animéted] Vivo, animado. Buháy, maliksí, ganyák. Animation, n. [animécien] Animacion, viveza. Pagkaganyak; kaliksihan. Animosity, n. [animósiti] Animosidad, mala voluntad, rencor. Pakikipag-alit, pagmamasamang-loob, pagtatanim. Anise, n. [ánis] Anis. Anís. Aniseed, n. [ánisid] Simiente de anis. Buto ng anis. Ankle, n. [ánkl] Tobillo. Bukong-bukong. Annals, n. [ánals] Anales. Mga kasaysayang nangyayari sa taón-taón. Anneal, v. [anníl] Templar el cristal ó vidrio. Tumimplá ng kristal ó salamin. Annex, n. [anéx] Aditamento, anexo. Karugtong, kakabít, kaugpong. Annex, v. [anéx] Anexar, juntar, reunir. Idugtong, ikabit, isugpong. Annexation, n. [annecsécien] Annexion, adicion. Dugtong, sugpong. Annihilate, adj. [anaíjilet] Aniquilado. Lipól, wasak. Annihilate, v. [anaíjilet] Aniquilar. Lumipol, magwasak. Annihilation, n. [anaíjilecion] Aniquilacion. Pagkalipol, pagkawasak. Anniversarily, adv. [anivérsarili] Anualmente. Taón-taón. Anniversary, n. [anivérsari] Aniversario, dia que se celebra cada año; la fiesta ó ceremonia que se celebra en cierto dia señalado de cada año. Anibersaryo, kaarawang ipinagdiriwan sa bawa't sangtaón. Announce, v. [anáuns] Anunciar, publicar. Magbalità, maghayag, maglathalà. Announcement, n. [anáunsment] Anuncio, aviso, advertencia. Balità, pahayag, lathalà, pahiwatig. Announcer, n. [anáuncer] Anunciador, publicador. Tagapagbalità, tagalathalà tagapagpahayag. Annoy, v. [annóy] Molestar, incomodar. Yumamot, makainip, makagalit, lumigalig, bumagabag. Annoyance, n. [anóyans] Molestia. Yamot, bagabag, ligalig. Annual, adj. [ánniual] Anual. Táunan, nagtatagal ng sangtaón. Annual, n. [ánniual] Anual. Anomang aklat, ulat ó páhayagan na pinalalabas ng minsan sa isang taón. Annually, adv. [ánniuali] Anualmente. Taón-taón. Annuity, n. [annúiti] Anualidad, renta vitalicia. Salaping kinikita ó tinatanggap sa taón-taón. Annul, v. [annúl] Anular, invalidar. Magpawalâ ng kabuluhan magpawalang bisà. Annular, adj. [ánniular] Anular. Tila singsing, anyongsingsing. Annunciate, v. [ánunciet] Anunciar. Magbalità, magpahiwatig. Annunciation, n. [anunsiécien] Anunciacion, proclamacion, promulgacion. Pagbabalita, pagpapahiwatig, pagtatanyag. Annus, n. [ánnus] Sieso. Tumbong. Anodyne, adj. [ánodain] Anodino, lo que tiene virtud de suavizar y mitigar los dolores. Anodino, gamot na nakapagbabawas ó nakawawalà ng anták ó kirót. Anoint, v. [anóint] Untar, ungir. Pahiran ng langis. Anomalism, n. [anómelism] Anomalía, irregularidad. Ang di pagsunod sa palatuntunan, kawalan ng ayos. Anomalous, adj. [anómelas] Anómalo, irregular. Dî pagsunod sa palatuntunan, walâ sa ayos. Anomaly, n. [anómeli] Anomalía, irregularidad. Paglihis sa palatuntunan. Anon, adv. [anón] Presto, al instante; luego. Agad, pagdaka, karakaraka; sakâ; mámiyâ. Anonymous, adj. [anónimos] Anónimo. Walang lagdâ, walang pangalan; dî kilala. Another, adj. [enódzer] Otro, diferente, distinto. Iba, isa pa, kaibá. Answer, v. [ánser] Responder; ser responsable; corresponder. Sumagot; tumugon, managot; gumanti ng loob. Answer, n. [ánser] Respuesta. Sagot. Answerable, adj. [ansérabl] Aquello á que se puede responder, responsable. Yaong masasagot; nanánagot. Ant, n. [ant] Hormiga. Langgam. Antagonism, n. [antágonizm] Antagonismo, rivalidad. Pakikipag-agawan, pakikipagtalo, pakikipaglaban. Antagonist, n. [antágonist] Antagonista. Kaagawan, katalo, kalaban. Antagonize, v. [antágonaiz] Competir con otro. Makipag-agawan, makipaglaban, mákipagtalo. Antartic, n. [antártic] Antártico. Antártiko; dulong timugan. Antecede, v. [ánticid] Anteceder, preceder. Ipagpauna. Antecedence, n. [antísidens] Precedencia. Pagkakauna. Antecedent, adj. [antísident] Antecedente, precedente. Náuna, una. Antecessor, n. [antísesor] Antecesor, el que precede á otro. Ang hinalinhan. Antechamber, n. [ántichamber] Antecámara. Kansel, bayubo, bastidor na panabing sa kababayan. Antedate, v. [ántidet] Antedatar. Ipágpauna sa pecha ó kaarawan. Antedate, n. [ántidet] Anticipacion. Maagang pagkalagay ng pecha; páuna. Antediluvian, adj. y n. [antidiliúvian] Antidiluviano. Bago nagkagunaw, bago nagdilubyo; ang nabuhay bago nagkagunáw. Antelope, n. [ántilop] Antelope. Isang hayop na alanganin sa usa't kambing. Antemeridian, adj. [antímiridian] Antes del mediodia. Sa umaga, bago dumating ang á las dose ng araw. Antepaschal, adj. [antipáscal] Antepascual. Náuna sa kurismá. Antepenult, n. [antípinelt] Antepenúltimo. Ang bilang na sumusunod sa káhulihulihan. Anterior, adj. [antírior] Anterior, precedente. Sinusundan, náuna. Anteriority, n. [antirióriti] Anterioridad, procedencia. Pagkauna, láon. Anthem, n. [ánzem] Antífona. Awit sa simbahan. Anthemis, n. [ánzimis] Manzanilla. Mansanilya. Anthill, n. [ánt-jil] Hormiguero. Bahay-langgam. Anthology, n. [anzólodgi] Antología, silva, floresta.. Ang karunungan sa bulaklak. Anthony's fire, n. [ánzoniz-fáir] Fuego de San Anton. Pwego de San Anton. Anthracite, n. [ánzrasait] Carbon mineral, carbon duro. Matigas na uling. Anthropoid, n. [ánzropoid] Lo que asemeja en forma al ser humano. Mukhang tao, hawig sa tao; Aranggutang ó malaking unggoy. Anthropology, n. [anzropólodchi] Antropología. Ang karunungan tungkol sa pagkakabalangkas ng katawan ng tao. Anthropophagi, n. [anzropófedchay] Antropófagos. Mga taong nagsisikain ng laman ng tao. Antic, adj. [ántic] Extraño, raro, grotesco. Katwâ, kaibá, magaspang, pangit; púsong. Antichrist, n. [ántikraist] Anticristo. Antíkristo, laban kay kristo. Antichristian, n. [antikrístian] Anticristiano. Ang laban sa nagsisipanalíg kay kristo. Anticipate, v. [antísipet] Anticipar. Umagap; ipagpauna; umuna. Anticipation, n. [antisipécien] Anticipacion. Agap, páuna. Antidote, n. [ántidot] Antídoto. Lunas, gamot na laban sa lason. Antipathy, n. [antípazi] Antipatía. Bigat ng loob, bigat ng dugô. Antipathetic, adj. [antipazétic] Antipático. Mabigat ang dugô. Antipodes, n. [antípodis] Antípodas. Ang nagsisitahan sa tapat na ligid nitong tinatahanan nating sangdaígdig. Antiquarian, adj. [anticuérian] Anticuario. Ang ukol sa unang panahon. Antiquated, adj. [antícueted] Anticuado, obsoleto. Lipas, lumá, dati. Antique, adj. [antíc] Antigüo. Dati, lumà, matandâ, malaon. Antiquity, n. [antícuiti] Antigüedad. Katandaan, kalaunan. Antiseptic, adj. [antiséptic] Antiséptico, antipútrido. Bagay na dî napapanis, bagay na dî nasisirà. Antiseptic, n. [antiséptic] Antiséptico. Gamot na panglaban sa kabulukan. Antithesis, n. [antízesis] Antítesis, oposicion, contraste. Pagkakalaban. Antler, n. [ántler] Cercetas, los mogotes del ciervo. Sungay ng usá. Antre, n. [ánter] Antro, caverna. Yungib, lunggâ. Anvil, n. [ánvil] Yunque. Palihán, kasangkapang ginagamit ng mámamanday. Anxiety, n. [anzaíeti] Ansia, afan, desasociego, inquietud. Pita, laki ng hangad, kabalisahan. Anxious, adj. [ánzios] Ansioso, impaciente. Nagpipita, malaking hangad, balisá. Any, adj. [éni] Cualquier, cualquiera, algun, alguno, alguna. Alin man, anoman, kahi't alin, kahi't sino. Anybody, n. [eníbodi] Quienquiera. Sinoman. Apace, adv. [apés] Apriesa, con presteza. Pagdaka, karakaraka, may katulinan. Apart, adv. [apárt] Aparte, á un lado. Bukod, hiwalay. Apartment, n. [apártment] Cuarto. Silid. Apathetic, adj. [apazétic] Apático, indolente, indiferente. Hindi maramdamin, walang damdam, pabayâ. Apathy, n. [ápazi] Apatía, insensibilidad á toda pasion. Kawalán ng damdam, kapabayaan. Ape, n. [ep] Mono. Unggoy, matsíng. Ape, v. [ep] Hacer mueca, imitar. Gumaya, manggagad. Aperture, n. [apértiur] Abertura. Butas, siwang, pwang. Apex, n. [épecs] Ápice, cima. Dulo, taluktok. Aphorism, n. [áforizm] Aforismo, sentencia breve. Pananalitang maiklî na may taglay na aral. Apiary, n. [épieri] Colmena. Kabahayan ng mga pukyutan, dakong álagaan sa mga pukyutan. Apiece, adv. [epís] Por barba, por cabeza, por pieza. Balang isa, bawa't isa ang isa. Apish, adj. [epísh] Gestero, bufón. Mapagpusong. Apocalypse, n. [apócalips] Apocalipsis, revelacion. Apokalipsis, pahayag. Apocrypha, n. [apócrifa] Libros apócrifos. Mga aklat na pinagtatalunan kung nauukol sa mga banal na kasulatan. Apologetical, adj. [apolodchétical] Apologético. Nauukol sa pagsasanggalang ó kaya'y sa pagdadahilan. Apologist, n. [apólodchist] Apologista. Tagapagsanggalang ó tagapagbigay dahilan. Apologize, v. [apólodchais] Apologizar, defender, excusar. Magsanggalang, magtanggol, mag-adya. Apology, n. [apólodchi] Apología, defensa, excusa. Pagsasanggalang, pagtatanggol, pag-aadya, pagbibigay dahilan. Apoplexy, n. [ápoplecsi] Apoplejía. Himatay, isang sakít na nakawawalâ ng diwà. Apostasy, n. [apóstasi] Apostasía. Pagtalikod sa dating pananampalataya. Apostate, n. [apóstæt] Apóstata. Ang tumatalikod sa dating pananampalataya. Apostatize, v. [apóstataiz] Apostatar. Tumalikod sa dating pananampalataya. Apostle, n. [apósl] Apostol. Apostol, apóstoles. Bawa't isa sa labing dalawang hirang na alagad ni Hesu-Kristo. Apostleship, n. [apóslship] Apostolado. Pagkaapostol. Apostolic, adj. [apostólic] Apostólico. Nauukol sa apostol. Apostrophe, n. [apóstrofi] Apóstrofe. Apóstrope, kudlit sa itaas na inihahalili sa inalis na titik sa isang salitâ. Apostrophize, v. [apóstrofaiz] Apostrofar. Maglagay ng apóstrope ó ng kudlít. Apothecary, n. [apózecari] Boticario. Butikaryo, ang naghahandâ at nagbibili ng gamot. Apothecary's shop, n. [apózecaris siop] Botica. Butika, tindahan ng gamot. Apotheosis, n. [apozíesis] Apoteosis, deificacion. Pag aring Dyos sa kaninoman. Appall, v. [apól] Espantar, aterrar. Sumindák; magpangilabot. Appalling, n. [apóling] Espanto, aterramiento. Sindak, pangingilabot. Apparatus, n. [aparétus] Aparato, aparejo. Kasangkapan. Apparel, n. [apárel] Vestido. Damit, suot, kasuutan. Apparel, v. [apárel] Vestir. Magbihis, magdamit. Apparent, adj. [apárent] Claro, aparente. Maliwanag, malinaw; naaaninag. Apparently, adv. [apárentli] Claramente. May kalinawan, may kalìwanagan. Apparition, n. [aparícien] Aparicion, vision, fantasma. Paglitaw, pagsipot; malikmata, pángitain; multó. Appeal, n. [apíl] Apelacion. Tutol, luhog. Appeal, v. [apíl] Apelar, recurir á un tribunal superior. Tumutol, magsakdal ó lumuhog sa lalong mataas na húkuman. Appear, v. [apír] Aparecer ó aparecerse. Lumitaw, sumipot, humarap; sumikat, sumilang. Appearance, n. [apírans] Apariencia. Anyô, hichura, tabas. Appease, v. [apíz] Aplacar, apaciguar, calmar. Magpatahimik, pumayapà. Appellant, n. [apélant] Apelante. Ang tumututol. Appellation, n. [apelécien] Apelacion. Tutol. Appellee, n. [apelí] El acusado. Ang nasasakdal ó isinasakdal. Append, v. [apénd] Colgar; añadir; anejar. Magbitin; magdagdag; magdugtong; sumapì. Appendage, n. [apéndedch] Cosa accesoria, pertenencia. Bagay na kaugnay, karugtong. Appendix, n. [apéndics] Apendíce, adicion ó suplimento que se hace á alguna obra.. Karugtong, dagdag. Appertain, v. [apertén] Pertenecer. Máukol. Appetizing, adj. [apetáising] Apetitivo. Ang ukol sa pagnanasà ng isang bagay. Appetite, n. [ápetait] Apetito. Gana sa pagkain. Appetize, v. [ápetaiz] Excitar el apetito. Magkagana ng pagkain. Applaud, v. [aplód] Aplaudir, alabar, palmear, aclamar. Pumuri, magpaunlak, pumakpak. Applause, n. [apláus] Aplauso. Pagpupuri, paunlak, pagpakan. Apple, n. [ápl] Manzana. Mansanas. Appliance, n. [aplíans] Aplicacion. Pagsasangkap, paggamit. Applicable, adj. [aplíkebl] Aplicable, apto. Bagay, akmâ. Applicant, n. [áplikant] Aspirante. May kahilingan; ang humihingi ng mápapasukang gáwain. Application, n. [aplikécien] Aplicacion. Ang kasulatáng inihaharap sa paghingî ng mápapasukan. Apply, v. [aplái] Aplicar; dirigirse á, recurrir á. Gamitin, ikapit, iakmâ; lumuhog, dumulog. Appoint, v. [apóint] Señalar, determinar, nombrar. Magtakdâ, maglagay, maghalal. Appointee, n. [apointí] Funcionario. Ang nakalagay ó nakahalal sa katungkulan, kawaní. Appointment, n. [apóintment] Nombramiento; estipulacion, decreto. Pagkahalal sa katungkulan, pagkakayarî; pasiya. Apportion, v. [apórcien] Proporcionar. Magbahagi, mamahagi, humatì, maghatì. Apportionment, n. [apórcienment] Division en dos partes ó porciones. Pagbabahagi, pamamahagi, paghahatì. Apposite, adj. [áposit] Adoptado, proporcionado. Bagay, akmâ, lapat. Apposition, n. [aposícien] Aposicion; añidadura. Pagbabagay; dagdag. Appraise, v. [aprés] Apreciar, valuar; estimar, ponderar. Humalaga; magmahal. Appraisement, n. [aprésment] Aprecio, estimacion. Pagbibigay halaga, pagmamahal. Appreciable, adj. [apréciabl] Apreciable. Dapat pahalagahan, dapat mahalin. Appreciate, v. [apríciet] Apreciar, estimar. Magpahalaga, magmahal. Appreciation, n. [apriciécien] Valuacion, estimacion, apreciacion. Paghahalaga, pagmamahal. Apprehend, n. [aprijénd] Aprehender, prender. Humuli, dumakip. Apprehender, n. [aprijénder] El que aprehende. Tagahuli, tagadakip. Apprehensible, adj. [aprijénsibl] Comprensible. Napag-uunawà. Apprehension, n. [aprijéncien] Aprehencion; recelo; presa, captura. Kutob, hinalà; paghuli, pagdakip. Apprehensive, adj. [aprijénsiv] Aprehensivo; timido. Magugunihin; matatakutin. Apprentice, n. [apréntis] Aprendiz. Baguhan; ang nag-aaral pa ng anomang hanap-buhay. Apprentice, v. [apréntis] Poner á alguno de aprendiz. Maglagay ng baguhan. Apprenticeship, n. [apréntischip] Aprendizaje. Pag-aaral, pagsasanay. Apprise, v. [apráis] Informar ó dar parte. Magbigay-alam. Approach, n. [apróch] Acceso, la accion de llegar ó acercase. Paglapit. Approach, v. [apróch] Acercarse, aproximarse. Lumapit. Approachable, adj. [apróchebl] Aproximable. Malapítlapít. Approbation, n. [aprobécien] Aprobacion. Pagsubok, pagsuri; pahintulot, pagpapatunay. Approbatory, adj. [aprobétori] Aprobativo. Napatutunayan, napahihintulutan. Approof, n. [aprúf] Aprobacion. Pagpapatunay, pagpapatotoo, pahintulot. Appropriable, adj. [aprópriabl] Apropriable. Magagawang pag-aarì. Appropriate, adj. [aprópriet] Apropriado; particular. Bagay, ukol, dapat; bukod-tangì. Appropriate, v. [aprópriet] Apropiar. Umarì, kumamkam, umangkin. Appropriation, n. [apropriécien] Apropriacion. Pag-arí, pag-angkin. Approvable, adj. [aprúvabl] Lo que merece aprobacion. Mapahihintulutan, mapapayagan. Approval, n. [aprúval] Aprobacion. Pahintulot, katotohanan. Approve, v. [aprúv] Aprobar, probar. Sumubok, subukin, tikman. Approximate, adj. [apróksimet] Próximo, inmediato. Malapit. Approximate, v. [apróksimet] Aproximar, acercarse. Lumapit. Approximation, n. [aproksimécien] Aproximacion. Lapit, kalapitan. Appurtenance, n. [apértenans] Adjunto; pertenencia. Kalakip, kaukulan. Apricot, n. [ápricot] Albaricoque. Albarikoke (isang bunga ng kahoy). April, n. [épril] Abril. Abril. Apron, n. [épron] Devantal, delantal. Tapis, tapî. Apropos, adv. [apropós] Á propósito. Bagay. Apt, adv. [apt] Apto, idóneo. May kaya; karapatdapat sanáy, bihasá, ukol, maaarì. Apterous, adj. [ápteroes] Áptero, sin alas. Walang pakpak. Aptitude, n. [áptitiud] Aptitud, idoneidad. Kakayahan, kasanayán, karapatán, kabagayán. Aptly, adv. [áptli] Aptamente. May kakayahan, may kasanayán, may pagkaarì. Apyrous, adj. [ápiræs] Dícese de las piedras y tierras que resisten al fuego. Ang mga bato't lupà na dî tinatablan ng apoy. Aqua, n. [ácua] Agua. Tubig. Aquarium, n. [acuárium] Acuario. Tangké na kinalalagyan ng mga isdâ at ng anomang nabubuhay sa tubig. Aquatic, adj. [acuátic] Acuático. Ukol sa tubig. Aqueduct, n. [ácueduct] Acueducto. Alulod, sangka, agusán ó dáluyan ng tubig. Aqueous, adj. [ácuios] Acuoso. Parang tubig. Aquiline, adj. [acuiláin] Aguileño. Ukol sa ágila ó tila ágila. Arab, n. [érab] Árabe. Árabe, taga Arabya. Arabian, adj. [arébian] Árabe. Árabe, taga Arabya. Arabic, adj. [árabic] Lengua arabíga, el árabe. Wikang árabe. Arabic, adj. [árabic] Arábigo, arábico. Ukol sa Arabya. Arabist, n. [árabist] Persona versada en lengua arábiga. Marunong ng wikang árabe. Arable, adj. [árabl] Labrantío, dispuesto ó apto para la labranza. Nabubungkal, naaararo, nabubukid. Arbiter, n. [árbiter] Arbitrador, árbitro. Tagahatol, hukom. Arbitrary, adj. [árbitreri] Arbitrario, despótico. Mabagsik, hindî tumutunton sa katwiran, nagpupunò ng walang takdang kautusan. Arbitrate, v. [árbitret] Arbitrar, juzgar como árbitro. Magpasiya ó humatol na parang hukom. Arbitration, n. [arbitrécien] Arbitramento, arbitrio. Ang pagkakasundo ng nangagkakasigalot sa ayos ó pasiya ng tagahatol. Arbor, n. [árboer] Emparrado, enramada, glorieta. Balag, glorieta, kakahuyan. Arboreous, adj. [arbórioes] Arbóreo. Ukol sa kahoy. Arborescent, adj. [arborécent] Arborecente. Tila punong kahoy, warì punong kahoy. Arbour, n. [árboer] Emparrado, enramada, glorieta. Balag, glorieta, kakahuyan. Arc, n. [arc] Arco de círculo. Balangaw, hubog balantok, arkó. Arcade, n. [arkéd] Arcada, bóveda. Balabalantok, bóbeda. Arcanum, n. [arkénoem] Arcano. Dî matarok na lihim, hiwagà. Arch, n. [arch] Arco. Balantok, busog; arkó, hubog. Arch, v. [arch] Abovedar. Humubog, gumawâ ng arkó. Arch, adj. [arch] Principal, primero; travieso, inquieto, pícaro. Pangulo, una; malikot, switik. Archæology, n. [arkiólodchi] Arqueología. Ang karunungan sa panunurì ng mga monumento, medalya ó anomang alaalang tirá noong unang panahon. Archaic, adj. [árkaik] Arcaico. Laón, lumà, dati. Archangel, n. [arkéndchel] Arcángel. Arkanghel, anghel na may mataas na kalagayan. Archbishop, n. [archbísiop] Arzobispo. Arsobispo. Archbishoprick, n. [archbísiopric] Arzobispado. Ang katungkulan at saklaw ng arsobispo. Archdeacon, n. [archdícn] Arcediano. Arsediano, ó pangulong diákono; isa sa mga katungkulan sa katedral. Archer, n. [árchoer] Arquero. Mámamanà, tagapanghilagpos. Archery, n. [árcheri] El arte de tirar con arco y flecha. Pamamanà, pagpapahilagpos. Archipelago, n. [arkipélago] Archipiélago. Kapuluan. Architect, n. [árkitect] Arquitecto. Arkitekto, ang gumagawà ng anyo ó plano ng bahay ó anomang gusalì. Architectural, adj. [arkitéctural] Arquitéctico. Nauukol sa paggawâ ng plano ó anyô ng bahay ó anomang gusalì. Architecture, n. [árkitectiur] Arquitectura. Ang karunungan sa pag-aanyo at paggawâ ng bahay. Archives, n. [árcaivs] Archivos. Archibo, lágakan ng mga kasulatan at aklat ng isang káwanihan, bayan ó bansa. Archivist, n. [árkivist] Archivero. Tagapag-ingat ng archibo. Archway, n. [árch-ue] Arcada, bóveda. Balantok sa bahay, bubong na balantok; dáanan sa ilalim ng balantok. Arctic, adj. [árctic] Ártico, septentrional. Nauukol sa hilagaan. Ardency, ardor, n. [árdensi, árdor] Ardor, vehemencia, calor. Ningas ng kalooban, kapusukan. Ardent, adj. [árdent] Ardiente, vehemente; apasionado, ansioso. Maningas, maalab; maningas na loob, mapusok. Arduous, adj. [árduos] Arduo, dificil; laborioso. Mahirap gawin, mabigat gawin; masipag. Area, n. [éria] Área. Lawak, lakí. Argil, n. [árdchil] Arcilla. Lupang malagkit, (lupang ginagamit sa paggawâ ng mga sisidlang lupà). Argue, v. [árguiu] Razonar, disputar. Magmatwid, makipagmatwiranan. Argument, n. [árguiument] Argumento, razonamiento. Pangangatwiran. Argumentative, adj. [arguiuméntetiv] Argumentativo. Ukol sa pangangatwiran. Arid, adj. [árid] Árido, seco. Tuyô, basal. Aridity, n. [aríditi] Sequedad. Katuyûan, pagkatuyô. Aright, adv. [aráit] Acertadamente. Tamà, matwid. Arise, v. [eráis] Levantarse, nacer, provenir. Bumangon, manggaling, magmulâ. Aristocracy, n. [aristócresi] Aristocracia. Kapisanan ng mga mahal na tao. Aristocrat, n. [arístocrat] Aristócrata. Mahal na tao. Arithmetic, n. [arízmetic] Aritmética. Aritmétika, karunungan sa pagbilang at pagtútuos. Arithmetical, adj. [arizmétical] Aritmético. Ukol sa aritmétika. Arithmetician, n. [arizmetícian] Aritmético. Marunong ng aritmétika. Ark, n. [arc] Arca. Malaking sasakyan; kabán. Arm, n. [arm] Brazo; arma. Bisig, braso; almás, sakbat. Arm, v. [arm] Armar. Magsakbat, mag-almás. Armament, n. [ármament] Armamento. Mga kasangkapang panglaban. Armed, adj. [armd] Armado. Nakaalmás, may sakbát. Armful, n. [ármful] Brazada. Pangkó. Armhole, n. [ármjol] Sobaco. Kilikili. Armistice, n. [ármistis] Armisticio. Pagpapahingá ng labanan sa pamamagitan ng kásunduan. Armless, adj. [ármles] Desarmado. Walang almás, inalisan ng almás. Armor, n. [ármor] Armadura. Kasuutang ginagamit sa digmà upang hwag tablán. Armorer, n. [ármoeroer] Armero, el artífice que fabrica armas. Manggagawà ng almás. Armory, n. [ármori] Armería. Taguan ng almás. Armpit, n. [ármpit] Sobaco. Kilikili. Arms, n. [arms] Armas. Mga sakbat, almás. Army, n. [ármi] Ejército. Hukbo. Arnica, n. [arníca] Arníca. Arnika. Aroma, n. [aróma] Aroma. Ang bulaklak ng aroma ó ng acacia; bangó. Aromatic, adj. [aromátic] Aromático. Mabangó. Around, prep. [eráund] En, cerca. Sa, malapit sa. Around, adv. [eráund] Al rededor. Sa palibot, sa paligid. Arouse, v. [eráus] Despertar, exitar. Gumising, pumukaw; magbuyó, umudyok, sumulsol. Arow, adv. [eró] En fila, en linea. Nakahanay, nakaayos. Arquebuse, n. [árcueboes] Arcabuz. Astinggal. Arraign, v. [arrén] Citar, emplazar; acusar. Tawagin sa húkuman; magsakdal. Arraignment, n. [arrénment] Emplazo; acusacion. Pagpapaharap sa húkuman; pagsasakdal. Arrange, v. [arréndch] Colocar, arreglar. Maglagay, humusay; umayos. Arrangement, n. [arréndchment] Colocacion, orden. Pagkalagay, pagkahusay, pagkaayos; ayos, husay. Arrant, adj. [érrant] Malo, perverso. Masamâ, tampalasan. Arrantly, adv. [árrantli] Coruptamente. May kasamaan. Array, v. [arré] Adorno, vestido; orden de batalla. Gayak, bihis; ayos sa pakikipaglaban. Array, v. [arré] Colocar, poner en orden; adornar. Lumagay, humanay, umayos; maggayak. Arrear, n. [arríer] Resto de una deuda, atraso. Kakulangan sa ipinagkautan. Arrearage, n. [arríæredch] Resto de una deuda, atraso. Kakulangan sa ipinagkautang. Arrest, n. [arrést] Prision, arresto. Paghuli, pagdakip. pagbibilanggô. Arrest, v. [arrést] Arrestar. Humuli, dumakip, magbilanggo, ibilangô. Arrival, n. [arráival] Llegada, arribo. Pagdating, pagsapit, pagdatal. Arrive, v. [arráiv] Arribar, llegar. Dumating, sumapit. Arrogance, n. [árrogans] Arrogancia, presuncion. Kagilasan, gilas, kahambugan kapalaluan. Arrogant, adj. [árrogant] Arrogante, orgulloso. Magilas, hambog, palalò. Arrogantly, adv. [árrogantli] Arrogantemente. May pagkamagilas, may pagkapalaló. Arrogate, v. [árroguet] Arrogarse, presumir de sí. Umangkin, kumanya, maghambog. Arrow, n. [áro] Flecha, saeta. Panà, palasô. Arse, n. [árs] Culo, trasera, nalgas. Pwit, pwitan. Arsenal, n. [ársinal] Arsenal. Gáwaan at kámaligan ng mga sakbat ng hukbó. Arsenic, n. [ársenic] Arsénico. Isang urì ng metal at ang katas na lason na kinukuha sa metal na iyan. Arson, n. [ársoen] Incendio intencional. Sunog na kinusà. Art, n. [art] Arte. Arte, kulukutî, kaalaman. Arterial, adj. [artírial] Arterial. Ukol sa ugat. Artery, n. [árteri] Arteria. Ugat, ugat na naghahatid ng dugô mula sa pusò. Artesian well, n. [artésian uel] Poso artesiano. Balóng bukalán ng tubig. Artful, adj. [ártful] Artificioso, artiticial; diestro. Likhâ, hindî katutubò; matalinò, mapaglikhâ. Article, n. [árticl] Artículo. Pang-akbay; bagay; pangkat; bahagi ng kasulatan. Article, v. [árticl] Capitular. Magpangkat, pumangkat. Articular, adj. [artíkiular] Articular. Nauukol sa kasukasuan. Articulate, adj. [artíkiulet] Articulado, claro. Malinaw, maliwanag. Articulate, v. [artíkiulet] Articular, hablar distintamente. Bumigkas ng malinaw, magsalitâ ng maliwanag. Articulately, adv. [artíkiuletli] Articuladamente. May kaliwanagang badya ó bigkás. Articulation, n [artíkiulecien] Articulacion. Pananalitâ ng maliwanag. Artifice, n. [ártifis] Artificio, fraude, engaño. Laláng, dayà; katusuhan, kaswitikan. Artificer, n. [artífiser] Artesano, artista. Matalinong manggagawà sa pamamagitan ng kamay. Artificial, adj. [artifícial] Artificial. Ang yarì sa katalinuan, ang gawâ sa pamamagitan ng dunong. Artillery, n. [artílæri] Artillería. Kanyon, mga kawal na nagpapaputok ng kanyon. Artisan, n. [ártisan] Artesano. Manggagawà. Artist, n. [ártist] Artista, el que profesa algun arte. Artista, ang lumalabas sa dulaan (ó teatro). Artistic, adj. [artístic] Artístico. Ukol sa gawang nagpapakilalang may kainaman. Artless, adj. [ártles] Simple, sencillo. Karaniwan, musmos. As, conj. [as] Como, igualmente, mientras, tambien. Gaya, para, gayon din, kung paano, yamang. Ascend, v. [asénd] Ascender, subir. Umahon, sumampa, tumaas, umilanglang. Ascendant, n. [aséndant] Altura, elevacion. Taas, ilangláng. Ascendant, adj. [aséndant] Ascendiente, superior. Paahon, paitaas. Ascendancy, n. [aséndensi] Influjo, poder. Lakas, kapangyarihan. Ascension, n. [aséncien.] Ascencion. Pag-akyat, pag-ahon, pag-sampá, pag-ilanglang. Ascent, n. [ásent] Subida. Ahunín, sampáhin. Ascertain, v. [asertén] Asegurar, establecer, afirmar, fijar. Tumantô, tumuus; magpatunay. Ascribe, v. [ascráib] Adscribir, atribuir. Magtalaga, italaga, ipagpalagay. Ascription, n. [ascrípcien] Atribucion. Pagkatalaga, pagkapalagay. Ash, n. [ash] Fresno. Punong kahoy na masanga't mayabong. Ang kahoy ay maputi't matibay. Ashamed, adj. [esiémd] Avergonzado. Nápahiyâ. Ash-colored, adj. [ash-colord] Ceniciento. Kulay abó. Ashes, n. [ásies] Ceniza. Abó. Ashore, adv. [esiór] En tierra. Sa lupà, sa pangpang, sa kati. Ash-tub, n. [ash-toeb] Cenicero. Sisidlan ng abó. Ash-Wednesday, n. [ash-uédnesday] Miércoles de ceniza. Myerkoles de senisa. Ashy, adj. [áshi] Cenizoso, ceniciento. Kulay-abó. Asia, n. [ésia] Asia. Asya. Asian, adj. [ésian] Asiático. Taga Asya. Asiatic, adj. [esiátic] Asiático. Taga Asya. Aside, adv. [asáid] Al lado, á un lado; aparte. Sa tabí, sa tagiliran; bukod. Asinine, adj. [ásinain] Asinino. Mukhang humento, ugaling humento. Ask, v. [ask] Pedir, rogar; preguntar, interrogar. Humingî, sumamò; tumanong, magtanong. Askant, adj. [askánt] Al sesgo, oblicuamente. Pahaláng. Askew, adj. [askiú] Oblicuamente, de travez. Pahaláng. Aslant, adj. [aslánt] Oblicuamente. Pahaláng. Asleep, adv. [aslíp] Dormido. Natutulog, tulóg. Aslope, adv. [aslóp] Al sesgo. Pababâ, paliwas. Asp, n. [asp] Áspid, serpiente venenosa. Ahas na makamandag. Asparagus, n. [aspáraguoes] Espárrago. Isang urí ng guguláyin. Aspect, n. [áspect] Aspecto, semblante. Bikas, anyô, mukhâ, hichura, tabas. Asper, adj. [ásper] Áspero. Masaklap, maaskád, masukal ang loob, bakôbakô. Asperate, v. [ásperet] Hacer áspero. Pasaklapín, paaskarin, pasukalin ang loob, gawing bakôbakô. Asperifolious, adj. [asperifólioes] Dícese de las plantas que tienen ásperas las hojas.. Ang halamang may mapapaklá ó maaaskad na dahon. Asperity, n. [aspériti] Aspereza, rigidez, rudeza. Saklap, askad, sukal ng loob, bakôbakô. Asperse, v. [aspérs] Difamar, calumniar. Mamintas, manirang-puri. Aspersion, n. [aspérsion] Defamacion, tacha. Pintas, kasiraang puri. Asphalt, n. [asfált] Asfalto. Pagkakahalò ng sarisaring bagay na ginagamit na panambak sa daan. Asphyxia, n. [asfícsia] Asfixia. Inís, hindî makahingá. Asphyxiate, v. [asfícsiet] Asfixiar. Uminis; inisín, hwag pahingahin. Aspirant, adj. [áspirænt] Aspirante, pretendiente; candidato. Ang nagnanasà, ang naghahangad; kandidato. Aspirate, v. [áspiret] Aspirar, pronunciar con aspiracion. Magbadyá ng tinig h. Aspiration, n. [aspirécien] Aspiracion. Nasà, hangad. Aspire, v. [aspáir] Aspirar, pretender. Magnasà, maghangad. Asquint, adv. [ascuínt] Al soslayo, de travez. Pasulyap. Ass, n. [as] Burro, borrico; asno; tonto, ignorante. Burro, burriko, hangal. Assail, v. [asél] Acometer, asaltar, atacar. Maniil, mangloob, mangharang, dumaluhong, humandulong. Assailable, adj. [asélabl] Lo que puede ser asaltado. Ang mahaharang, masisiil, malolooban. Assailant, n. [asélant] Acometedor, asaltador, agresor. Manghaharang, tulisan, mangloloob, mániniil, mangdadaluhong. Assailment, n. [asélment] Asalto, acometimiento. Panghaharang, pangloloob, paniniil, pangdadaluhong. Assassin, n. [asásin] Asesino. Mámamátay-tao. Assassinate, v. [asásinet] Asesinar. Pumatay ng tao. Assassination, n. [asásinesien] Asesinato. Pagpatay ng tao. Assault, n. [asólt] Asalto, acometimiento de alguna plaza. Paglusob, pagdaluhong, pangloloob. Assault, v. [asólt] Asaltar, acometer. Lumusob, dumaluhong, mangloob, mangharang. Assay, n. [aséi] Ensayo, prueba, experimento. Pagsasanay, pagsubok, tikim. Assay, v. [aséi] Ensayar, experimentar. Sumubok, subukin, tikman. Assemblage, n. [asémbledch] Coleccion, multitud. Katipunan, kapisanan; karamihan. Assemble, v. [asémbl] Congregar, convocar. Magpulong, magpisan. Assembly, n. [asémbli] Asamblea, congreso. Kapulungan. Assent, n. [asént] Asenso, consentimiento, aprobacion. Pahintulot, pagpayag. Assent, v. [asént] Asentir, aprobar. Magpahintulot, pumayag, umayon. Assert, v. [asért] Sostener, mantener, afirmar, asegurar. Umalalay, kumandilì; umoo. Assertion, n. [asércien] Asercion. Alalay, handilì; paoo. Assertor, n. [asértær] Afirmador, defensor. Tagaayon, tagapagsanggalang. Assess, v. [asés] Amillarar. Humalaga ó tumasa ng dapat ibwís ng mámamayan sang-ayon sa halagá ng lupà ó pag-aarì na ipinagbabayad sa pámahalaan. Assessment, n. [asésment] Amillaramiento. Amilyaramyento, halaga ó tasa ng pag-aarì na ibinabayad sa pámahalaan. Assessor, n. [asésoer] Asesor, tasador de impuestos. Tagatasa ng bwis. Assets, n. [ásets] Caudal, fondos. Yaman, boong kahalagahan ng pag-aarì ó tinatangkilik. Asseverate, v. [asevéret] Aseverar, afirmar. Magpatunay, magpatotoo. Asseveration, n. [aseverécien] Aseveracion, afirmacion. Pagpapatunay, pagpapatotoo. Assiduity, n. [asidiúiti] Asiduidad, laboriosidad. Sikap, sipag. Assiduous, adj. [asídiues] Asiduo, aplicado. Masikap, masipag. Assign, v. [asáin] Asignar, señalar; ceder. Magtakdâ, magtandâ, magtadhanà; ipagkaloob, ilipat sa iba. Assign, n. [asáin] Asignacion; cesion. Takdâ, tadhanà; paglilipat sa iba. Assignable, adj. [asaínabl] Asignable. Matatakdaan, matatadhanaan. Assignee, n. [asainí] Síndico, apoderado, cesionario. Sinalinan ng kapangyarihan. Assigner, n. [asáiner] Asignante; transferente. Ang nagtatakdâ ó nagtatadhanâ; ang nagsasalin sa iba. Assignment, n. [asáinment] Asignacion; cesion. Pagtatakdâ, pagtatadhanà; paglilipat sa iba. Assimilable, adj. [asímilebl] Semejante. Kahwad, kawangis, kamukhâ, kagaya. Assimilate, v. [asímilet] Asemejar. Tumulad, pumaris, gumaya; maghwad, magwangis, magmukhâ, igaya. Assimilation, n. [asimilécien] Asimilacion; semejanza. Hwad, wangis, wangkî. Assist, v. [asíst] Asistir, ayudar, auxiliar. Tumulong, sumaklolo, umabuloy. Assistance, n. [asístans] Asistencia, auxilio, apoyo. Tulong, saklolo, abuloy. Assistant, n. [asístant] Asistente ó ayudante. Katulong. Associate, adj. [asóciet] Asociado, confederado. Kasamá. Associate, n. [asóciet] Socio; compañero. Kasamá; kasama. Associate, v. [asóciet] Asociar. Sumamá, makisamá. Association, n. [asociécion] Asociacion; sociedad. Samahan, kapisanan. Assort, v. [asórt] Clasificar, adecuar. Umurì, magbagaybagay. Assortment, n. [asórtment] El acto de clasificar. Pag-urì, pagbabagay-bagay. Assuage, v. [asuédch] Mitigar, suavizar, calmar, apaciguar. Magpalubay, magpatahimik, magpahumpâ. Assuasive, adj. [asuésiv] Mitigativo. Nakapagpapalubay, nakapagpapatahimik. Assume, v. [asiúm] Tomar; arrogar, apropiar; presumir. Kumuha; umarì ng sa ibá, kanyahin; maghinalà. Assumption, n. [asémcien] Apropiacion. Pag-arìng kanya; pagkanya. Assurance, n. [asiúrans] Seguridad, certeza. Pagtiwalà, pag-asa. Assure, v. [asiúr] Asegurar. Asahan. Assured, adj. [asiúrd] Seguro, cierto. Maaasahan, totoo. Assuredly, adv. [asiúredli] Ciertamente, sin duda. Totoong-totoo, walang pagsala. Astern, adv. [astérn] Por la popa. Sa gawíng likod, sa likod. Asthma, n. [ástma] Asma. Hikà. Asthmatic, adj. [asmátic] Asmático. Híkain. Astonish, v. [astónish] Asombrar, pasmar, enajenar. Mámanghâ, magtaká, manggilalás. Astonishing, adj. [astónishing] Asombroso. Kamanghâmanghâ, katakátaká, kagilágilalás. Astonishment, n. [astónishment] Pasmo, asombro. Pagkámanghâ, pagtataká panggigilalás. Astound, v. [astáund] Consternar, pasmar. Manggilalás, mabalisá. Astraddle, adv. [astrádl] Á horcajadas. Pahalang. Astral, adj. [ástral] Astral, de los astros. Ukol sa talà. Astray, adv. [astré] Desviado, errado. Náligaw, nálisyâ. Astride, adv. [astráid] Con las piernas abiertas. Saklâ, bukakâ. Astrologer, n. [astróloger] Astrólogo. Ang marunong ng tungkol sa talà at bituin. Astrology, n. [astrólodchi] Astrología. Karunungan tungkol sa mga talà at bituin. Astronomer, n. [astrónomer] Astrónomo. Ang marunong ng tungkol sa lakí, sukat at kilos ng mga talà, bituin at ibp. Astronomy, n. [astrónomi] Astronomía. Karunungan tungkol sa lakí, sukat at kilos ng mga talà, bituin at ibp. Astute, adj. [astiút] Astuto. Tuso, switik. Asunder, adv. [asánder] Separadamente, aparte. Hiwalay, bukod, tangì. Asylum, n. [asáilæm] Asilo, refugio. Ampunan, álagaan, kandilian. At, prep. [at] Á, en. Sa. Atheism, n. [áziism] Ateismo. Ang pananalig na walang Dyos. Atheist, n. [áziist] Ateista ó ateo. Ang may pananalig na walang Dyos. Athirst, adv. [azérst] Sediento. Uháw. Athlete, n. [azlít] Atleta. Taong malakás at bihasa sa mga larong pangpalakas ng katawan. Athletic, adj. [azlétic] Atlético. Ukol sa mga larong pangpalakas ng katawan. Athwart, prep. [azuórt] Al ó á travez, de travez, de un modo atravesado. Pahalang. Atlantic, n. [atlántic] Atlántico. Atlántiko, (isang dagat). Atlas, n. [átlas] Átlas. Atlas, pagkakasama sa isang aklat ng mga mapa ng iba't ibang lupain ó bansâ. Atmosphere, n. [átmosfir] Atmósfera. Panganorin, ang kapisanan ng hangin at ng sarisaring singaw ng panahon na nakaliligid sa sangdaigdig hanggang sanggayong lawak. Atmospheric, adj. [atmosféric] Atmosférico. Ukol sa panganorin. Atom, n. [atoem] Átomo. Napaka munting bagay. Atomic, adj. [atómic] Atómico. Munting muntî. Atone, v. [atón] Expiar, apaciguar, aplacar. Magtakip ng sala, magpalubag loob, magpatahimik. Atonement, n. [atónment] Expiacion, propiciacion, concordia. Pagtatakip ng salâ, pangpalubag-loob, pakikipagkasundô. Atonic, adj. [atónic] Lo que está falto de vigor. Mahinà, walang lakás. Atop, adv. [atóp] Encima. Sa ibabaw. Atrocious, adj. [atróciæs] Atroz, enorme. Nakapangingilabot, tampalasan, balakyot. Atrocity, n. [atrósiti] Atrocidad. Kabalakyutan, katampalasanan. Attach, v. [atách] Prender, pillar, asir, coger; apegarse. Dumakip, humuli, tumangan, humawak; idugtong, ikabít. Attachment, n. [atáchment] Amistad, enlace, afecto, adhesion; aprehension; embargo. Pakikipag-ibigan, pakikisapì; pagkahuli; dugtong; sanglâ. Attack, n. [atác] Ataque, embestida. Daluhong, paglaban, salakay, paglusob. Attack, v. [atác] Atacar, acometer. Dumaluhong, lumaban, sumalakay, lumusob. Attain, v. [atén] Ganar, procurar, lograr, alcanzar. Magtaglay, magkamit, magtamó, umabot, magsumikap. Attainable, adj. [aténabl] Asequible, lo que se puede conseguir. Matataglay, makakamit, matatamó, maaabot. Attainment, n. [aténment] Logro, consecucion de lo que se pretende. Pagtataglay, pagkakamít, pagtatamó, pagkaabot. Attempt, n. [atémpt] Empresa, experimento, prueba, tentativa. Pagsubok, pagtikím. Attempt, v. [atémpt] Intentar, probar, experimentar. Sumubok, tumikim. Attend, v. [aténd] Atender, servir, prestar atencion, considerar. Lumingap, kumandilì, duminig, maglingkod. Attendance, n. [aténdans] Atencion, cuidado; servicio; acompañamiento. Paglingap, pagkandilì; paglilingkod; abay. Attendant, n. [aténdant] Sirviente, servidor; acompañante. Alilà, lingkod, abay. Attention, n. [aténcien] Atencion, miramiento, cuidado. Lingap, ingat, kalingâ. Attentive, adj. [aténtiv] Atento. Maingat, taimtim. Attenuant, adj. [aténuant] Atenuante. Nagpapahinà, nagpápapayát. Attenuate, v. [aténuet] Atenuar, adelgazar. Magpahinà, magpapayát. Attest, v. [atést] Atestiguar, declarar. Sumaksí, magpahayag. Attestation, n. [atestécien] Atestacion, testimonio. Pagsaksí, pagpapatotoo. Attic, n. [átic] Desvan, guardilla. Ang pagitan ng kísame at bubungan. Attire, n. [atáir] Atavío; el adorno y compostura de la persona. Bihis, gayak, pamuti. Attire, v. [atáir] Ataviar, asear, adornar. Magbihis, maggayak, magpalamuti. Attitude, n. [átitiud] Actitud. Tayô, lagay, anyô, tindíg. Attorney, n. [atórni] Abogado, procurador, agente, apoderado. Abogado, katiwalà, pintakasi. Attract, v. [atráct] Atraer, persuadir. Gumanyak, humalina, humikayat. Attraction, n. [atráccien] Atraccion. Pangganyak, panghalina, panghikayat. Attractive, adj. [atráctiv] Atractivo, atrayente. Nakagaganyak, nakahahalina, kahalihalina, nakahihikayat. Attribute, n. [atríbiut] Atributo. Ang mga sakdal na kaloob ng Dyos gaya ng dunong, kapangyarihan. Attribute, v. [atríbiut] Atribuir; achacar, imputar. Magparatang, magpalagay. Attribution, n. [atribiúcien] Cualidades atribuidas, atributo. Paratang, palagay. Attributive, adj. [atríbiutiv] Atributivo. Ukol sa paratang. Auburn, adj. [óbærn] Moreno, castaño. Kuyomanggí, namumulang kulay kuyomanggí. Auction, n. [óccien] Almoneda, pública subasta. Almoneda. Auction, v. [óccien] Almonedear. Mag-almoneda. Auctioneer, n. [occienír] Almonedero. Ang nag-aalmoneda. Audacious, adj. [odécies] Audaz, atrevido. Pangahás, matapang. Audacity, n. [odáciti] Audacia, osadía. Kapangahasan, katapangan. Audible, adj. [ódibl] Audible. Náririnig. Audience, n. [ódiens] Audiencia; auditorio. Kapulungan ng nangakikinig; pakikinig. Audit, v. [ódit] Rematar una cuenta, examinar. Maglinaw ng isang kautangan, sumiyasat; tumuus. Audit, n. [ódit] Remate de una cuenta. Paglilinaw ng isang kautangan, pagtutuos, pagsiyasat. Auditor, n. [óditor] Oidor; oyente, el que oye. Tagatuos; tagadinig, tagalinaw ng isang kautangan. Auditory, n. [óditori] Auditorio. Dakong pákinigan. Auger, n. [óguær] Barrena, taladro. Balibol, pangbutas, barrena. Aught, pron. [ot] Algo, alguna cosa. Anoman, balang.... Augment, n. [ogmént] Añadidura, aumento. Dagdag, patong. Augment, v. [ogmént] Aumentar, crecer. Magdagdag, magparami, lakihan. Augmentation, n. [ogmentécien] Aumentacion, aumento. Dagdag, patong. Augur, n. [óguær] Taladro; agorero, adivino. Pangbutas, barrena; mapamahiin, manghuhulà. Augur, v. [óguær] Taladrar; adivinar, pronosticar. Bumutas, barrenahin; humulà, manghulà. Augury, n. [óguæri] Agüero, presagio. Pamahiin, hulà. August, adj. [óguæst] Augusto, majestuoso. Marangal, kagalanggalang, karangaldangal. August, n. [óguæst] Agosto. Agosto, ikawalong bwan sa isang taón. Augustness, n. [oguæstnes] Majestuosidad, grandeza, majestad. Karangalan, kainaman. Aunt, n. [ant] Tia. Ale, ali, tia. Aural, adj. [óral] Aural. Nauukol sa taynga. Auricular, adj. [oríkiular] Auricular. Nauukol sa taynga. Aurist, n. [órist] Aurista. Manggamot sa taynga. Aurora, n. [oróra] Aurora, crepúsculo de la mañana. Bukáng liwayway. Auspice, n. [óspis] Auspicio, proteccion. Ampon, kandilì. Auspicious, adj. [ospícies] Próspero, favorable. Mapalad, pinapalad. Austere, adj. [ostír] Austero, severo, rígido. Mahigpit, mabagsik, mabangis. Austerity, n. [ostériti] Austeridad, rigor; crueldad. Kahigpitán, kabagsikán, kabangisan. Authentic, adj. [ozéntic] Auténtico. Tunay, totoo. Authenticate, v. [ozéntiket] Autenticar. Patotohanan, patunayan, ipakilala ang katotohanan. Authenticity, n. [ozentísiti] Autenticidad. Ang katotohanan, ang katunayan. Author, n. [ózor] Autor. Autor, mángangathâ, may-kathâ, may-likhâ. Authoress, n. [ózores] Autora. Autora, babaing mángangathâ, babaing may-kathâ, babaing may-likhâ. Authoritative, adj. [ozorítetiv] Autorizado, autoritativo. May kapangyarihan, binigyan ng kapangyarihan. Authority, n. [ozóriti] Autoridad, potestad. Kapangyarihan, kapahintulutan. Authorization, n. [ozorícecien] Autorizacion. Pahintulot. Authorize, v. [ózoraiz] Autorizar. Magpahintulot, magbigay ng kapangyarihan. Authorship, n. [ózorship] La calidad de autor. Pagkaautor, pagkamaykathâ, pagkamaylikhâ. Autobiography, n. [otobayógrafi] Autobiografía. Ang pagsulat ng sariling kabuhayan. Autocrat, n. [ótocrat] Autócrata. Apò, Ang kápunupunuan na pinapangyayari ang kanyang máibigan. Autocratic, adj. [otocrátic] Autocrático. Nauukol sa apò, pag-aapo-apûan. Autograph, n. [ótograf] Autógrafo. Sulat ng kanyang sariling kamay. Autographic, adj. [otógrafic] Autográfico. Nauukol sa sulat ng sariling kamay. Automatical, adj. [otomátical] Automático. Mákinang humúhwad sa kilos ng may buhay. Autonomy, n. [otónomi] Autonomia. Kalayaan ng isang bayan ó bansá na mamahalá ayon sa kanyang sariling kautusan. Autopsy, n. [ótopsi] Autopsia. Pagsaliklik ó paglitis ng nagíng dahilan ng ikinamatay. Autumn, n. [ótom] Otoño. Otonyo, tagulan. Autumnal, adj. [otómnal] Otoñal. Nauukol sa Otonyo ó tagulan. Auxiliar, auxiliary, adj. [oksílier, oksílieri] Auxiliar, auxiliatorio. Katulong, kawaní. Avail, n. [avél] Provecho, ventaja. Pakinabang. Avail, v. [avél] Aprovechar; servir, ayudar. Makinabang; maglingkod; tumulong. Available, adj. [avélabl] Util, ventajoso. Napapakinabangan, nagagamit. Avalanche, n. [ávalanch] Lurte ó alud. Ang natitibag na putol ng esnó (ó namuong tubig). Avarice, n. [áværis] Avaricia. Kasakiman; katakawan. Avaricious, adj. [avaríciæs] Avaro, avariento. Sakim; matakaw. Avast, adv. [avást] Forte. Pigil, hawak. Avaunt, interj. [avónt] ¡Fuera! ¡fuera de aquí! ¡quita! ¡quita allá!. Sulong! tabì! lumayas ka! alis diyan! Ave Mary, n. [ávi Méri] Ave Maria. Aba Ginoong María. Avenge, v. [avéndch] Vengarse; castigar algun delito. Manghiganti; magparusa. Avengement, n. [avéndchment] Venganza. Higantí. Avenger, n. [avéndcher] Vengador. Mapanghigantí. Avenue, n. [avéniu] Avenida, calle de arboles. Lansangang mapunong kahoy sa kabíkabilang tabí. Aver, v. [avér] Asegurar, afirmar, verificar. Magpatunay, magpatotoo; matunayan, matotohanan. Average, n. [áværedch] Promedio, precio medio, término medio. Kurong humigit kumulang. Average, v. [áværedch] Tomar un termino medio. Kumurò ng humigit kumulang. Averse, adj. [avérs] Adverso, contrario. Salungat, salangsang, katalo, kalaban. Aversion, n. [avérciæn] Aversion, disgusto, odio. Samâ ng loob, sukal ng loob; pagtatanim. Avert, v. [avért] Desviar, apartar, alejar. Lumikô, lumihís; humiwalay; lumayô; umilag. Aviari, n. [évieri] Pajarera, aposento para criar ó tener pájaros. Dakong álagaan sa mga ibon. Avidity, n. [avíditi] Voracidad, codicia. Katakawan, kasakiman. Avocation, n. [avokécioen] Evocacion; ocupacion. Tawag, kaloob, katungkulan, hanap-buhay. Avoid, v. [avóid] Evitar. Umiwas, iwasan, umilag, ilagan. Avoidable, adj. [avóidabl] Evitable. Maiiwasan, maiílagan. Avoidance, n. [avóidans] El acto y efecto de evitar alguna cosa. Pag-iwas, pag-ilag. Avouch, v. [aváuch] Afirmar, justificar. Magpatotoo, magpatunay. Avouchment, n. [aváuchment] Declaracion, testimonio. Patotoo, pahayag. Avow, v. [aváu] Declarar, confesar. Magpahayag, maghayag. Avowal, n. [avóual] Declaracion justificativa, aprobacion. Pahayag ng pagpapatotoo, pagpayag. Avowedly, adv. [aváuedli] Declaradamente, abiertamente. Talaga, sadyâ. Await, v. [euét] Aguardar, esperar. Maghintay, mag-antay mag-antabay. Awake, v. [auék] Despertar. Gumising, pumukaw. Awake, adj. [euék] Despierto. Gisíng. Awaken, v. [euéken] Despertar. Gumising, pumukaw. Awaking, n. [euéking] Despertamiento. Pagkagising. Award, n. [auórd] Sentencia, determinacion. Hatol, pasiya. Award, v. [auórd] Juzgar, sentenciar; determinar. Humatol, magpasiya. Awarder, n. [auórder] Juez árbitro. Tagahatol. Aware, adj. [euér] Cauto, vigilante. Maingat, nakatanod. Away, adv. [euéy] Ausente, afuera. Walâ, sa labas. Awe, n. [o] Miedo ó temor reverencial, pavor. Pangimì, hiyâ, takot. Awe, v. [o] Amedrentar; asombrar. Tumakot, gumitlá. Awful, adj. [óful] Tremendo, horroroso. Kakilakilabot, kasindaksindak. Awfully, adv. [ófuli] Terriblemente. Kakilakilabot, kasindaksindak. Awful-eyed, adj. [óful-aid] El que tiene ojos espantosos. May matang mabalasik. Awfulness, n. [ófulnes] Respeto ó temor. Pangimì. Awhile, adv. [ejuáil] Un rato, algun tiempo. Sangdalî, kauntî, samantalà. Awkward, adj. [ókuord] Tosco, rudo, dificil. Magaspang, bastos, musmos; mahirap gawin. Awkwardness, n. [ókuordnes] Tosquedad, groceria. Kagaspangan, kabastusan. Awl, n. [ol] Lesna. Balibol, pangbutas. Awn, n. [on] Arista. Sungot. Awning, n. [óning] Toldo. Kulandong, takip. Awry, adv. [arái] Oblicuamente, al travez. Patabingî. Axe, n. [acs] Hacha. Palakol. Axiom, n. [ácsiæm] Axioma. Kawikaan, kasabihang may taglay na aral. Axiomatical, adj. [acsiométical] Lo que pertenece al axioma. Nauukol sa kasabihang may taglay na aral. Axis, n. [ácsis] Eje. Ehe, ikirán, pinipihitan. Axle-tree, n. [ácsl-tri] Eje de una rueda. Lalikán, ikirán, pinipihitan. Ay, adv. [ai] Sí. Oo, opò. Aye, adv. [e] Siempre, para siempre, jamas. Lagì mapakaylan man, kaylan man. Azimuth, n. [ázimæz] Azimut del sol ó de una estrella; el acto del horizonte que hay entre el círculo vertical en que está el astro, y el meridiano del lugar. Sinag, limbó. Azure, adj. [ázoer] Azulado, color cerúleo. Bughaw, mabughaw, asul. Azure, v. [ázoer] Azular. Gawíng kulay bughaw. Azymous, adj. [ázimoes] Ázimo. Walang lebadura. B B, [bi] B (be). B (ba). Baa, n. [ba] Balido. Tingig ó boses ng tupa. Baa, v. [ba] Balar. Umungal (iniuukol lamang sa tingig ó boses ng tupa). Babble, v. [bábl] Balbucear. Magsalitang parang musmos. Babble, n. [bábl] Charlar, charlatanería. Salitang musmos, satsat. Babbler, n. [báblær] Charlador, parlero. Mapagsalita ng walang kapakanan, satsatero. Babe, n. [bébi] Criatura, infante; el nene. Sanggol, nenè. Baboon, n. [babún] Cinócefalo. Malaking unggoy, oranggutang. Baby, n [bébi] Criatura, infante; el nene. Sanggol, nenè. Babyhood, n. [bébijud] Niñez, infancia. Pagkasanggol, pagkanenè. Babyish, adj. [bébish] Pueril. Parang sanggol, parang nenè. Bachelor, n. [báchelor] Soltero, célibe. Matandang bagong tao, matandang binatà. Bachelorship, n. [báchelorship] Soltería, celibato. Pagka matandang binatà. Back, adv. [bac] Atras ó detras. Urong sa dakong likod. Back, n. [bac] Espalda. Likod. Back, v. [bac] Sostener, montar á caballo. Paurungin, sumakay sa kabayo. Backbite, v. [bácbait] Murmurar, difamar, desacreditar. Manirang puri, umalimura sa likuran. Backbiter, n. [bácbaiter] Murmurador, detractor. Mapanirang puri, mapag-alimura. Backbiting, n. [bácbaiting] Detraccion. Paninirang puri, pag-alimura. Backbone, n. [bacbón] Hueso dorsal, espinazo. Gulugod, buto sa likod. Backdoor, n. [bácdor] Puerta trasera. Pintuan sa likuran. Backfriend, n. [bácfrend] Enemigo secreto, traidor. Kaibigang mapagpailalim, kaibigang taksil, kaibigang kasoy. Background, n. [bácgraund] Fondo. Ang looban sa likuran ng bahay. Backroom, n. [bácrum] Cuarto ó pieza trasera. Ang silid sa dakong likuran ng bahay. Backshop, n. [bácsiop] Trastienda. Ang dakong likuran ng tindahan. Backside, n. [bácsaid] Espalda, la parte de atras de cualquiera cosa; trasero. Likuran, ang dakong likuran ng anoman. Backslide, v. [bacsláid] Resbalar; tergiversar. Mádulas, lumihis sa pinag-uusapan. Backward, adv. [bácuærd] Atras; hacia atras; preposteramente. Urong; sa dakong likod; ng panahong nagdaan. Backward, adj. [bácuærd] Opuesto; enemigo, lerdo. Katalo, kaaway; mahirap kausapin. Backwardness, n. [bácuærdnes] Torpeza, pesadez, negligencia. Kadungûan, kamusmusan, kadwagan. Bacon, n. [bécn] Tocino, la carne salada del puerco. Tosino, karneng baboy na inasnan. Bad, adj. [bæd] Mal, malo; indispuesto. Masamâ; may karamdaman. Badge, n. [badch] Divisa, señal, símbolo. Sasisag, tandâ. Badge, v. [badch] Divisar, señalar con divisa. Magsagisag. Badger, v. [bádcher] Cansar, fatigar. Pumagod, pagurin, patâin, yamutin. Badinage, n. [bádinedch] Gracejo, jocosidad, burla, chanza. Tuksó, birò, pagpapatawá. Badly, adv. [bédli] Malamente. May kasamaan. Badness, n. [bédnes] Maldad. Kasamaan, samâ. Baffle, v. [báfl] Eludir; confundir; hundir. Tumalo, lumitó; maglubog. Bag, n. [bag] Saco, talega. Bayong, supot. Bag, v. [bag] Entalegar. Magsilid sa bayong ó sa supot. Baggage, n. [báguedch] Bagaje, equipaje. Ang daladalahan sa paglalakbay. Bagging, n. [bágging] Tela basta. Káyong magaspang. Bagpipe, n. [bágpaip] Gaita. Instrumento ng músika. Bail, n. [bæl] Fianza; fiador. Sanglâ, sagot, akò, lagak; ang nanánagót. Bail, v. [bæl] Caucionar, fiar. Managot, umakò. Bailee, n. [belí] El que está libre bajo fianza. Ang nakalalayà sa pamamagitan ng lagak. Bailiff, n. [bélif] Alguacil, mayordomo. Agusil, katiwala, mayordomo. Bait, n. [bet] Cebo. Pain. Bait, v. [bet] Cebar. Magpain. Bake, v. [beík] Cocer en horno. Magtinapay, magbibingka. Baker, n. [béker] Panadero. Magtitinapáy. Bakery, n. [békeri] Panadería. Panaderya, gáwaan ng tinapay. Balance, n. [bálans] Balanza; balance. Timbangan; balanse, pagtutuus. Balance, v. [bálans] Pesar en balanza; balancear, saldar. Tumimbang; magbalanse, tumuus. Balcony, n. [bálconi] Balcon. Balkon, sibi. Bald, n. [bold] Calvo. Kalbó. Baldhead, n. [bóldjed] Calvo. Taong kalbó, walang buhok. Baldness, n. [bóldnes] Calvez. Kakalbuhán, pagkakalbó. Bale, n. [bæl] Bala ó fardo de mercaderías; calamidad, miseria. Talì, bigkis; sakunâ, karalitaan. Bale, v. [bæl] Empalar, empaquetar. Magtalì, magbigkis. Baleful, adj. [bélful] Triste, funesto. Mahirap, mapanglaw, salat. Balk, n. [bolk] Viga; contratiempo, agravio, perjuicio. Sikang; abala, bagabag; kaapihan. Balk, v. [bolk] Frustrar, faltar á la palabra. Máurong, magkulang sa pananalitâ. Ball, n. [bol] Bola, pelota; bala; baile. Bola, anomang mabilog; punglô, bala; sáyawan, bayle. Ballad, n. [bálad] Balada, cancion. Kantá, awit. Ballast, n. [bálast] Lastre. Pangpabigat na inilalagay sa sasakyan. Ballast, v. [bálast] Lastrar. Maglagay ng pangpabigat. Balloon, n. [balún] Globo. Globo. Ballot, n. [bálæt] Balota. Balota, boto, anomang pinagtatalaan ng pangalan na pinakaboto sa paghahalalan. Ballot, v. [bálæt] Votar con balotas. Bumoto sa pamamagitan ng balota. Balm, n. [bam] Bálsamo. Bálsamo, pabangó. Balm, v. [bam] Embalsamar. Pabanguhán. Balmy, adj. [bálmi] Balsámico. Ukol sa bálsamo, mabangó. Balsam, n. [bálsam] Bálsamo. Bálsamo, pabango. Baluster, n. [bálæster] Balaustre. Barandilyas, gabay. Balustrade, n. [balæstréd] Balaustrada. Gabay. Bamboo, n. [bambú] Bamboa. Kawayan, buhò, búkawe, tambô. Bamboozle, v. [bambúzl] Engañar. Magdayà, humibò. Bambuzler, n. [bambúzler] Engañador. Magdarayà. Ban, n. [ban] Bando, anuncio; excomunion; proclama. Pahayag, tawag; sumpâ. Ban, v. [ban] Excomulgar, maldecir. Manumpâ, manungayaw. Banana, n. [banána] Plátano. Saging. Band, n. [band] Venda, tira ó faja; union; cuadrilla, banda. Talì, bahag, pamigkis; pulutong, banda ng músika. Band, v. [band] Vendar, unir; juntar. Magbigkis, magtalì; pagsamahin. Bandage, n. [bándedch] Venda, tira ó faja; vendaje. Bigkis na panapal ó panali sa anoman. Bandage, v. [bándedch] Vendar, fajar. Magbigkis, magtalì, magtapal, magpiring. Bandanna, n. [bandána] Bandanas. Pangyong mapulá. Bandbox, n. [bándbocs] Cajita ó cofrecito de carton. Kahong karton, sisidlang karton. Bandit, n. [bándit] Bandido ó salteador de caminos. Tulisan, manghaharang. Bandy, n. [bándi] Palocorvo. Pamaló ng bola. Bandy, v. [bándi] Pelotear, discutir, ligarse. Maghagisan ng bola, maglapìlapì. Bandylegged, adj. [bándilegd] Patizambo. Mabilog ang bintî. Bane, n. [ben] Veneno, tosigo. Lason, kamandag. Bane, v. [ben] Envenenar. Lumason. Baneful, adj. [bénful] Venenoso, mortal, mortífero. Nakakalason, nakamamatay. Bang, v. [bang] Puñada, golpe. Suntok, bugbog, paspas. Bang, n. [bang] Dar puñadas, sacudir. Sumuntok, bumugbog, pumaspas. Bangle, n. [bangl] Bracelete delgado. Pulsera, kalombigas. Banish, v. [bánish] Desterrar, expeler fuera. Itapon, idestiero. Banishment, n. [bánishment] Destierro. Pagkatapon sa ibang lupà, destiero. Banister, n. [bánister] Balaustre. Gabay, barandilya. Banjo, n. [bándcho] Banduria. Bandurya. Bank, n. [banc] Orilla, rivera; banco. Pangpang, baybayin, tabí ng ilog ó dagat; bángko. Bank, v. [banc] Aislar ó detener el agua con diques, poner dinero en un banco. Magpilapil; maglagák ng salapî sa bangko. Bankbill, n. [bancbil] Billete de banco. Papel de bangko. Banker, n. [bánker] Banquero, cambista. Ang may arì ng bangko mámamalit ng salapî. Banknote, n. [báncnot] Billete de banco. Papel de bángko. Bankrupt, adj. [báncræpt] Insolvente, quebrado, fallido. Lugí, hindî makabayad, walang ikabayad. Bankrupt, v. [báncræpt] Quebrar, declararse insolvente. Malugi, mawalan ng salapî ang bangko, magpahayag ang bangko na walâ nang salapî. Bankruptcy, n. [báncræptsi] Bancarota. Pagkabagsak ng kalagayan ng bángko. Banner, n. [bánær] Bandera, estandarte. Watawat, bandilà, bandera. Banquet, n. [báncuet] Banquete, festin. Pigíng, ányayahan, handáan, káinan. Banquet, v. [báncuet] Banquetear. Magpigíng, maghandâ, magkainan. Bantam, n. [bántam] Bantama. Manok sa Java. Banter, v. [bánter] Lumbar, divertirse á costa de alguno. Magbirô, manukso. Banter, n. [bánter] Lumba, burla, chasco. Birò, tuksó. Banterer, n. [bántærær] Lumbon, burlon. Mánunukso, palabirô. Bantling, n. [bántling] Chicuelo ó chicuela. Batang muntî. Baptism, n. [báptism] Bautismo. Binyag, pagbibinyag. Baptismal, adj. [báptismal] Bautismal. Nauukol sa binyag. Baptist, n. [báptist] El que administra el bautismo. Ang nagbibinyag. Baptistery, n. [báptistæri] Bautisterio. Dakong pinagbibinyagan. Baptize, v. [baptáis] Bautizar. Magbinyag, magbigay ng pangalan. Bar, n. [bar] Barra, tranca, obstáculo; estrados. Halang, hadlang, sanggá; kapisanan ng mga abogado. Bar, v. [bar] Cerrar con barras, impedir, prohibir. Magtrangká, mághadlang. Barb, n. [barb] Barba; lengüeta de saeta ó flecha. Babà; balbás; pangalawit na nasa pwitan ng sibat ó tagâ. Barbarian, n. [barbárian] Hombre bárbaro; cruel. Taong tampalasan, mabaksik. Barbaric, adj. [bárbaric] Bárbaro. Tampalasan, mabaksik. Barbarity, n. [barbáriti] Barbaridad. Katampalasanan, kabaksikan. Barbarous, adj. [bárbaræs] Bárbaro, salvaje. Tampalasan, salbahe. Barber, n. [bárber] Barbero. Manggugupit ng buhok, mang-aahit, barbero. Bard, n. [bard] Poeta, bardo. Mánunulâ. Bare, adj. [bær] Desnudo, descubierto. Hubad, hubô; walang takip. Bare, v. [bær] Desnudar, descubrir. Maghubad, maghubò; mag-alis ng takip. Barefaced, adj. [bérfesd] Descarado, insolente. Walanghiyá, walang bait. Barefoot, adj. [bérfut] Descalzo. Walang suot ang paa. Barely, adv. [bérli] Meramente, simplemente; pobremente. May pagkahubad, nakagayon lamang, káwawà. Bargain, n. [bárguen] Ajuste, convenio; compra ó venta. Pinagkayarian, pinagkasunduan; pagbili ó pagbibilí. Bargain, v. [bárguen] Pactar, ajustar; negociar. Makipagkayarî. mangalakal. Barge, n. [bardch] Falua ó faluca. Kaskó. Baritone, n. [báriton] Baritono. Barítono, tinig na hindi nápakataas ni nápakababà. Bark, n. [barc] Corteza; ladra. Balat, upak, talukap; tahól, kahól. Bark, v. [barc] Descortezar; ladrar. Umupak, mag-alis ng balat ng kahoy; tumahol, kumahol. Bark, n. [barc] Barco, embarcacion. Barkó, sasakyang may layag. Barley, n. [bárli] Cebada. Sebada, pananim na gaya ng palay. Barm, n. [barm] Jiste, levadura. Lebadura. Barmy, adj. [bármi] Lo que tiene jiste ó levadura. May halong lebadura. Barn, n. [barn] Granero, pajar. Bangan, kamalig, kámaligan. Barnacle, n. [bárnecl] Barnicla. Susong kumakapit sa mga bato't sasakyan. Barometer, n. [barómeter] Barómetro. Barómetro, kasangkapang nadbabadya ng lagay ng panahon. Baron, n. [báron] Baron. Baron, isang marangal na pamagat. Barouche, n. [báruch] Carruage. Karwahe. Barrack, n. [bárac] Cuartel. Kwartel, táhanan ng mga kawal ó sundalo. Barrel, n. [bárel] Barril. Bariles. Barrel, v. [bárel] Embarilar. Magsilid sa bariles. Barren, adj. [báren] Esteril; infructuoso. Baog; basal; walang bunga. Barricade, n. [barikéd] Barrera, estacada. Munting kutà. Barricade, v. [barikéd] Cerrar con barreras, atrincherar. Magkutà, maglagay ng kutà. Barrier, n. [báriær] Barrera; obstáculo. Halang, hadlang; kutà. Barrister, n. [bárister] Abogado. Abogado. Bar-room, n. [bár-rum] Taberna. Tindahan ng alak. Barrow, n. [báro] Angarillas; puerco. Munting kariton na iisa ang gulong at karaniwang ipinanghahakot ng bato't buhangin; baboy. Barter, n. [bárter] Tráfico. Pangangalakal. Barter, v. [bárter] Traficar; cambiar, trocar. Mangalakal; magpalit. Basalt, n. [basólt] Basalto. Batong matigas. Base, adj. [bæs] Bajo, humilde, despreciable, vil. Hamak, mababà, mahalay. Base, n. [bæs] Fondo, basa, pedestal. Patungán, paa, póndo, tuntungan. Base, v. [bæs] Apoyar, envilecer. Ipatong sa patungan; humamak. Baseball, n. [bésbol] Besbol (un juego de bola). Besbol. Baseless, n. [bésles] Sin fondo, desfondado. Walang pondo ó walang mátungtungan. Basement, n. [bésment] Basamento. Silong. Baseness, n. [bésnes] Bajeza, vileza. Kahamakan, kahalayan. Bashaw, n. [basió] Bajá. Maginoo sa Turkya. Bashful, adj. [báshful] Vergonzoso, tímido, encogido. Mahihiyain, matatakutín, mahinhin. Bashfully, adv. [báshfuli] Vergonzosamente. May pagkamahiyain. Bashfulness, n. [báshfulnes] Vergüenza, modestia. Kahihiyan, kahinhinan. Basin, n. [bésn] Jofaina. Palanggana, hílamusan. Basis, n. [bésis] Basa, pedestal; base, fundamento. Tungtungan, kinatatayuan; pinagmumulan, pinagbubuhatan. Bask, v. [bask] Asolear, ponerse á tomar el sol. Magbilad, ibilad. Basket, n. [básket] Cesta, canasta. Buslô, bilao, bakol, kaíng, batuláng. Bass, adj. [bas] Bajo, grave. Mababang tingig sa tugtugin ó awit. Bass, n. [bas] Lobina. Lobina, isang isdâ. Bastard, n. [bástard] Bastardo, espurio. Bastardo, anák sa ibá ng may-asawa. Baste, v. [best] Apalear; pringar ó untar la carne en el asador. Humampas ó bumugbog sa pamamagitan ng isang tungkod; mag-ihaw ng lamang kati. Basting, n. [bésting] Hilván; apaleamiento. Hilbana; hampas, bugbog. Bat, n. [bat] Garrote ó cachiporra. Panghanmpas ng bola sa larong besbol. Bat, n. [bat] Murciélago. Pánikì, kabagkabag, báyakan. Batch, n. [batch] Cochura, hornada. Masa ng tinapay. Bath, n. [baz] Baño. Páliguan. Bathe, v. [bez] Bañar, bañarse. Maligò, magpaligò. Bathing, n. [bézing] Baño. Paliligò. Bathing-tub, n. [bézing-tæb] Baño. Páliguan. Battalion, n. [batáliæn] Batallon. Isang pulutong ng mga kawal. Batten, n. [bátn] Astilla. Tatal. Batten, v. [bátn] Cebar, reparar, engordar. Magpatabâ, yumaman. Batter, n. [báter] El que apalea, apaleador. Ang humahampas. Batter, v. [báter] Apalear, golpear. Humampas, bumugbog humagupit, mamalò. Battery, n. [báteri] Batería. Bateryá, kutang may kanyon; isang pulutong na sundalong may kanyon. Battle, n. [bátl] Batalla. Labanán, digmà, pamook, pagbabaka. Battle, v. [bátl] Batallar, combatir. Lumaban, dumigmà, makipamook, makipagbaka. Battle-array, n. [batl-aré] Orden de batalla. Ayos ng labanán. Battle-axe, n. [bátl-acs] Hacha de armas. Palakol na panglaban. Bauble, n. [bóbl] Chuchería. Bagay na walang halaga. Bawl, v. [bol] Gritar, vocear. Sumigaw, humiyaw. Bawl, n. [bol] Grito. Sigaw, hiyaw. Bay, adj. [bei] Bayo. Kulay bayo, ó kuyomangging mapulápulá. Bay, n. [bei] Bahía, rada, puerto abierto en el mar; brazo de mar. Look, dagatdagatan kaugpong ng dagat. Bay, v. [bei] Ladrar, balar. Tumahol, kumahol. Bayonet, n. [béonet] Bayoneta. Bayoneta. Bayonet, v. [béonet] Traspasar con la bayoneta. Manaksak ng bayoneta. Bazaar, n. [bazár] Bazar. Basar, almasen ng sarisari. Be, v. [bí] Ser ó estar; tener algun estado ó calidad. Magíng, ay, mag, magka... sumá... Beach, n. [bich] Costa, ribera, orilla. Baybay-dagat. Beach, v. [bich] Encallar. Isadsad sa baybay. Beacon, n. [bícn] Faro, fanal. Isang tandang ilaw na pinagkakakilanlan ng paglapit ng kaaway; sigang palatandaan. Bead, n. [bid] Cuenta, rosario; abalorios. Kwintas, abaloryo. Beadle, n. [bídl] Alguacil. Agusil. Beagle, n. [bígl] Sabueso. Munting aso na ginagamit sa pangangaso. Beak, n. [bic] Pico. Tukâ. Beam, n. [bim] Viga maestra de un edificio; brazos de balanza; rayo de luz. Kilo, anamán; pingga; liwanag. Beam, v. [bim] Emitir ó arrojar rayos. Kumislap, kumisap numingning. Bean, n. [bin] Haba. Sitaw, patani. Bear, n. [bir] Oso. Oso, (isang hayop na apat ang paa). Bear, v. [bir] Llevar alguna cosa como carga; sufrir (algun dolor); sostener, soportar; producir, parir.. Magdalá; magtiis, magbatá; umalalay; mamunga; manganak. Bearable, adj. [bírabl] Sufrible. Makababatá, makatitiis. Beard, n. [bird] Barba; arista de espiga. Balbas; bulo ng uhay. Beard, v. [bird] Desbarbar. Baltakín ang balbás. Bearded, adj. [bírded] Barbado. Mabalbas. Beardless, adj. [bírdles] Desbarbado, imberbe. Walang balbás. Bearer, n. [bírer] Portador. Ang may dala ng isang pasugò ó padalá. Bear-fly, n. [bár-flay] Moscarda de oso. Bangaw. Bearing, n. [báring] Situacion, modo de portarse en lo exterior. Kalagayan, kilos, asal, ugalì. Beast, n. [bist] Bestia. Hayop na apat ang paa. Beastly, adj. [bístli] Bestial, brutal. Parang hayop, parang ganid, may pagkahayop. Beat, n. [bit] Golpe. Bugbog. Beat, v. [bit] Apalear, golpear. Humampas, bumugbog. Beaten, adj. and part. [bitn] Trillado, pisado. Pinukpok, dinikdik. Beating, n. [bíting] Paliza, correccion; pulsacion. Hampas, hagupit; tibok, kutog. Beatitude, n. [biátitiud] Beatitud, felicidad. Kaginghawahan. Beauteous, adj. [biútiues] Bello, hermoso. Maganda, marikit. Beautiful, adj. [biútiful] Hermoso, bello. Maganda, marikit. Beautifully, adj. [biútifuli] Hermosamente. May kagandahan. Beautify, v. [biútifay] Hermosear, adornar. Magpagandá, magparikít; maggayak. Beauty, n. [biúti] Hermosura, belleza. Gandá, kagandahan, dikít, kariktan. Becalm, v. [bicám] Serenar, calmar, sosegar. Lumubay, tumahimik, humimpil, mápayapà. Because, conj. [bicós] Porque. Sapagka't; dahil sa. Bechance, v. [bicháns] Acaecer, suceder. Magkátaon, mangyari. Becharm, v. [bichárm] Encantar, cautivar. Halinahin, ganyakin ang kalooban. Beck, v. [bec] Hacer seña con la cabeza. Tangûan, batiin. Beck, n. [bec] Seña, indicacion muda. Tangô, batì. Beck, n. [bec] Riachuelo. Sapà. Beckon, v. [becn] Hacer seña con la cabeza ó la mano. Senyasan, sumenyas. Become, v. [bikám] Convenir; convertirse, venir á parar. Mábagay, maging ,máuwî. Becoming, adj. [bikáming] Decente, conveniente.. Mahusay, bagay, akmâ. Becomingly, adv. [bikámingli] Decentemente, convenientemente. May kahusayan, may pagkabagay, may pagkakaakmâ. Bed, n. [bed] Cama, lecho. Hígaan, tulugán, katre, papag; pitak. Bed, v. [bed] Meter en la cama, acostar. Ihigâ. Bed-chamber, n. [béd-chamber] Dormitorio. Silid na tulugán. Bed-clothes, n. [bed-cloz] Coberturas de cama. Mga damít sa hígaan. Bedding, n. [béding] Ajuar ó ropa de cama. Mga sangkap ó damít sa hígaan. Bedew, v. [bidiú] Rociar, regar. Magwisik, magdilig. Bedfellow, n. [bedfeló] Compañero ó compañera de cama. Kasipíng sa hígaan. Bedim, v. [bidím] Oscurecer, ofuscar, deslumbrar. Kumulimlim, lumabò. Bedlam, n. [bédlam] Casa de locos; loco, lunático. Bahay na pinagkukulungan sa mga ulol; ulol, bubwanin. Bedlamite, n [bádlamait] Loco. Ulol. Beddridden, n. [bedréden] Postrado en cama. Hindî makabangon sa hígaan. Bed-room, n. [béd-rum] Cuarto dormitorio. Silid na tulugán. Bedtime, n. [bédtaim] Hora de irse á la cama. Oras ng pagtulog. Bee, n. [bií] Abeja. Pukyutan, kamumo, putaktí. Beech, n. [bich] Haya. Isang punong kahoy. Beef, n. [bif] La carne de la vaca ó del buey despues de muertos. Ang karné ó lamán ng baka ó kalabaw. Beef-steak, n. [bíf-stic] Lonja de carne de vaca. Hiwang manipis ng laman ng baka ó kalabaw. Bee-hive, n. [bí-jaiv] Colmena. Bahay-pukyutan. Bee-line, n. [bi-láin] Linea recta. Guhit na matwid. Beer, n. [bir] Cerveza. Serbesa. Beeswax, n. [bisuacs] Cera. Pagkít. Beet, n. [bit] Acelga. Isang gugulayin. Beetle, n. [bítl] Escarabajo, pison, maza. Isang uri ng hayop; tilad na kahoy. Befall, v. [bifól] Suceder, acontecer. Mangyari. Befit, v. [bifít] Venir bien, convenir. Mábagay, máakmâ. Before, adv. y prep. [bifór] Mas adelante, en frente; ante, en presencia de; antes, antes de. Sa unahan; sa tapat; sa harap; bago. Beforehand, adv. [bifórjend] De antemano, anticipadamente. Kapagkaraka, bago mangyari, páuna. Beforetime, adv. [bifortáim] En tiempo pasado. Mga panahong nagdaan. Befoul, v. [bifául] Ensuciar, emporcar. Dumumí, magdumí. Befriend, v. [bifrénd] Favorecer, patrocinar, proteger. Lumingap, umandukhâ, kumandilì, tumingin. Beg, v. [beg] Mendigar, pordiosear, suplicar. Magpalimos; humingî, sumamò, mamanhik. Beget, v. [biguét] Engendrar; producir, causar. Manganák; magkaroon, magtamó, mamunga. Beggar, n. [béguær] Mendigo, suplicante. Pulubi, taong nagpapalimos. Beggar, v. [béguær] Empobrecer, arruinar. Magpahirap. Beggarly, adj [béguærli] Pobre, miserable. Marálitâ, parang pulubi. Begin, v. [biguín] Comenzar, empezar. Magpasimulâ, magsimulâ. Beginner, n. [biguíner] Principiante, novicio; rudimentos. Baguhan; pinagmulan, pinanggalingan. Beginning, n. [biguíning] Principio ó causa. Pasimulâ. Begone, int. [bigón] Fuera! apartate de allí!. Sulong!, alis diyan! Beguile, v. [bigáil] Engañar, seducir. Mangdayá, manghibò. Beguiler, n. [bigáiler] Engañador, impostor. Magdarayà, mapanghibò. Behalf, n. [bijáf] Favor, patrocinio, beneficio. Kandilì; pakinabang. Behave, v. [bijév] Proceder, conducirse. Mag-ugalì, magpalagay mag-asal. Behavior, n. [bijévior] Proceder, conducta. Ugalì, asal; palagay. Behead, v. [bijéd] Degollar, decapitar. Pumugot ng ulo. Behind, prep. [bijáind] Detras, tras. Sa likurán, sa hulihan. Behindhand, adv. [bijáindjend] Atrasadamente. Hulí. Behold, v. [bijóld] Ver, mirar, contemplar. Tumingin, magmalas, magmasid, manood. Behold, int. [bijóld] Hé!, hé aquí!. Nárito!, tignan mo!, nákita mo na! Beholden, adj. [bijóldn] Deudor. Nagkakautang. Behoof, n. [bijúf] Provecho, utilidad. Pakinabang. Behoof, v. [bijúf] Convenir, importar. Máukol, mákailangan. Being, conj. [bíing] Ya que, puesto que, supuesto. Yamang, sa paraang. Being, n. [bíing] Existencia, estado ó condicion particular; ente, ser. Buhay, lagay, tao. Belabor, v. [bilébær] Apalear, cascar. Hampasin, bugbugin. Belate, v. [biléit] Tardar. Magtagal, maglwat. Belay, v. [biléi] Bloquear. Kumubkob. Belch, n. [belch] Regüeldo, eructacion. Dighay, dinghal. Belch, v. [belch] Regoldar; vomitar. Dumighay; sumuka. Beleaguer, v. [bilíguer] Sitiar, bloquear. Kumubkob, kumulong. Belfry, n. [bélfri] Campanario. Bátingawan, kampanaryo. Belie, v. [bilái] Contrahacer, desmentir; calumniar. Sumalangsang; pabulaanan, pasinungalingan; magparatang. Belief, n. [bilíf] Creencia, credo; fe. Paniwalà, kapaniwalaan, akalà; pananalig, pananampalataya. Believe, v. [bilív] Creer, pensar. Maniwalà, umakalà. Believable, adj. [bilívabl] Creible, lo que se puede creer. Mapaníniwalaan. Believer, n. [bilíver] Creyente, fiel. May pananalig, may pananampalataya; tapat. Bell, n. [bel] Campana. Batingaw, kampanà. Belle, n. [bel] La Venus de una ciudad. Dalagang magandá. Bellicose, adj. [bélicos] Belicoso. Mangdidigmà, mapagbasag-ulo. Belligerent, adj. [belídcherent] Beligerante. Ukol sa pakikidigmà. Belligerent, n. [belídcherent] Beligerante. Ang nasa pakikidigmà. Bellow, n. [bélo] Rugido, bramido. Sigaw na malakas; angal. Bellow, v. [bélo] Vociferar, bramar. Sumigaw ng malakas; umangal. Bellows, n. [bélos] Fuelle. Hungkoy, hihip, balulusan. Belly, n. [béli] Vientre. Tiyan. Belly-ache, n. [béliec] Cólica. Sakít ng tiyan. Bellyband, n. [béliband] Cincha, ventrera. Pamigkis ng tiyan. Bellyworm, n. [béliwerm] Lombriz del vientre. Bulati sa loob ng tiyan. Belong, v. [bilóng] Pertenecer. Máukol, másangkap. Beloved, adj. [biláved] Querido, amado. Giliw, irog, minamahal. Below, prep. [biló] Debajo, abajo. Sa ibabâ. Belt, n. [belt] Cinturon. Pamigkis, sinturón. Bemad, v. [bimád] Enloquecer. Maulól. Bemoan, v. [bimón] Lamentar, deplorar. Dumaing, humibik. Bemock, v. [bimóc] Mofarse. Manuyâ. Bench, n. [bench] Banco, asiento. Bangkô, likmuan. Bend, n. [bend] Comba; encorvadura. Hubog, yupì, baluktot, pagkahutok. Bend, v. [bend] Encorvar; doblar. Humubog, yumupì, bumaluktot, humutok. Bending, n. [bénding] Pliegue, doblez. Pileges, kunót, kulubot. Beneath, adv. y prep. [biníz] Debajo; abajo. Sa ilalim; sa ibabà. Benediction, n. [benedíccien] Bendicion. Basbás, bendisyon, palà, pagpapalà. Benefaction, n. [benefáccion] Beneficio; gracia. Kabutihang gawâ; pakinabang; biyaya. Benefactor, n. [benefáctor] Bienhechor. Mapaggawâ ng mabuti sa kapwà. Benefactress, n. [benefáctres] Bienhechora. Babaing mapaggawâ ng mabuti sa kapwa-tao. Beneficence, n. [benéfisens] Beneficencia. Kagandahang loob. Beneficent, adj. [benéfisent] Benéfico. Magandang loob. Beneficial, adj. [benefícial] Beneficioso, provechoso. Nápapakinabangan. Beneficiary, n. [benefícieri] Beneficiado. Ang pinag-uukulan ng pakinabang. Benefit, n. [bénefit] Beneficio, utilidad, provecho; bondad. Pakinakang, kapakinabangán, tubò, kagalingan. Benefit, v. [bénefit] Beneficiar, hacer bien. Mápakinabangan, gumawà ng kagalingan. Benevolence, n. [benévolens] Benevolencia. Kagandahang-loob, kabutihang asal. Benevolent, adj. [benévolent] Benévolo; dulce, clemente. Magandang-loob, mabuting asal. Benight, v. [bináit] Cogerle á uno la noche; oscurecer. Gabihín, abutin ng gabí; gumabí, dumilim. Benign, adj. [bináin] Benigno, afable, generoso. Maamong-loob, maawain; mahabagin. Benignant, adj. [benígnant] Bondadoso. Magandang loob. Benignity, n. [benígniti] Benignidad, bondad. Kagandahang-loob. Bent, adj. [bent] Encorvado, tendido. Baluktot; yupî, hutók. Benumb, v. [biném] Entorpecer. Mamanhid. Bepinch, v. [bipínch] Pellizcar. Mangurot; kurutín. Bequeath, v. [bicuíz] Legar alguna cosa á otro en testamento. Magpamana. Bequest, n. [bicuést] Legado que alguno deja á otro en testamento. Pamana. Bereave, v. [birív] Despojar, arrebatar. Sumamsam, umagaw. Bereavement, n. [birívment] Privacion, despojo. Pagsamsam, pag-agaw. Berry, n. [bér-ri] Baya. Rátiles, baya. Berth, n. [berz] Alojamiento de un navío. Hígaan ó tulugán sa sasakyan. Beryl, n. [béril] Berilo. Berilo (batong mahalaga). Beseech, v. [bisích] Suplicar, rogar. Mamanhik, sumamò, makiusap. Beseem, v. [bisím] Convenir, parecer bien. Magíng bagay, magalingin. Beset, v. [bisét] Sitiar, rodear, cercar. Kumubkob, kumulong, bumakod. Beside, prep. y adj. [bisáid] Cerca, al lado de; excepto. Sa siping, sa tabí, sa piling; liban, bukod sa.... Besiege, v. [bisídch] Sitiar, bloquear. Kumubkob, kumulong. Besmear, v. [bismír] Salpicar, ensuciar. Pilansikan, talsikan; dumihán. Besmoke, v. [bismóc] Ahumar. Magsuub; suubín. Besot, v. [bisót] Infatuar, entontecer. Langûin, hangalin. Bespatter, v. [bispátær] Salpicar; disfamar. Pilansikan; manirang puri. Bespeak, v. [bispíc] Encomendar, ordenar. Magtagubilin, magbilin. Best, adj. [best] Superior, lo mejor. Pinakamabuti, kábutibutihan. Bestir, v. [bistér] Mover, incitar. Kilusin, ibuyó, udyukan. Bestow, v. [bistó] Dar, otorgar, conferir. Magbigay, magkaloob. Bestrew, v. [bistriú] Rociar, esparcir. Isabog, ikalat. Bet, v. [bet] Apostar. Pumusta, tumayâ. Bet, n. [bet] Apuesta. Pustá, tayâ. Betake, v. [bitéc] Tomar, agarrar. Sumunggab, humawak, tumangan. Bethink, v. [bizínc] Recapacitar. Magdilidilì, magmunimunì. Betime, bitimes, adv. [bitáim, bitáims] Con tiempo, en sazon. Sa kapanahunan, sa kasalukuyan. Betoken, v. [bitókn] Significar, anunciar. Ipahiwatig, ibalità ipaalam. Betray, v. [bitréi] Traicionar. Magtaksil, maglilo. Betrayal, n. [bitráyal] Traicion. Kataksilan, paglililo. Betroth, v. [bitróz] Desposar. Magkasal. Betrothal, n. [bitrózal] Esponsales. Kasál, pag-aasawa. Betrothment, n. [bitrózment] Esponsales. Kasál, pag-aasawa. Better, adj. [bétær] Mejor. Lalong mabuti, lalong maigi, lalong magaling, lalong mainam. Better, v. [bétær] Mejorar. Bumuti, gumaling, umigi, uminam. Betting, n. [béting] Apuesta. Pustahan. Bettor, n. [bétor] Apostador. Mámumusta. Between, prep. [bitwín] Entre, en medio de una y otra cosa. Sa pag-itan, sa gitna. Betwixt, prep. [bituícs] Entre. Sa pagitan. Bevel, n. [bével] Cartabon. Panukat, kartabón. Beverage, n. [béveredch] Bebida. Iinúmin. Bevy, n. [bévi] Bandada, (de aves). Kawan, kában. Bewail, v. [biuél] Lamentar. Tumangis, tumaghoy. Beware, v. [biuér] Guardarse, precaverse de algun riesgo. Mag-ingat. Bewilder, v. [biuílder] Descaminar, descarriar. Máligaw, malisyâ. Bewilderment, n. [biuílderment] Extravío. Pagkaligaw. Bewitch, v. [biuítch] Encantar, maleficar. Sumilaw, umenkanto, mangkulam, manggaway. Bewitcher, n. [biuítcher] Encantador, hechicero. Mangkukulam, manggagaway. Bewitchery, n. [biuítcheri] Encantamiento, hechizo. Pangkukulam, panggagaway. Beyond, prep. [biyónd] Mas allá, allende. Sa dako pa roon. Bias, adv. [báias] Al sesgo. Pahaláng. Bib, n. [bib] Babador; delantal. Salalay; sapíng pang-ibabaw ng damít ng batà. Bible, n. [báibl] Biblia. Biblia, banal na kasulatan ng mga kristiano. Biblical, adj. [bíblical] Bíblico. Ukol sa Biblia. Bibliography, n. [bibliógrefi] Bibliografía. Ang karunungan tungkol sa mga aklat. Bibliothecary, n. [bibliózikeri] Bibliotecario. Katiwalà ng aklatan. Bibulous, adj. [bíbiulæs] Poroso, esponjoso. Halaghag, buhaghag. Bicker, v. [bíkær] Escaramucear, reñir. Makihamok, makiaway. Bicycle, n. [báycikl] Bicicleta. Bisikletas. Bid, n. [bid] El precio ó valor que se ofrece en una venta; la puja ó valor que se ofrece sobre otra puja. Turing; tawad. Bid, v. [bid] Pedir; mandar, ordenar; convidar; despedirse. Humingî; mag-utos; mag-anyaya; magpaalam. Bidder, n. [bíder] El postor. Ang tagatawad; tagaturing. Bidding, n. [bíding] Orden, mandato; postura. Bilin, utos; tawad, turing. Bide, v. [baid] Sufrir, aguantar; residir. Magtiis, magbatá; tumira, tumahan. Biennial, adj. [baiénnial] Bienal. Daládalawang taón; nangyayari sa twing dalawang taón. Bier, n. [bir] Andas, féretro. Kalandra, andás; patungan ng kabaong. Bifold, adj. [báifold] Doble. Doble, ibayo. Big, adj. [big] Grande. Malaki. Bigamist, n. [bígamist] Bigamo. Ang taong may dalawang asawa. Bigamy, n. [bígami] Bigamia. Ang pag-aasawa sa dalawa. Biggin, n. [bíguin] Capillo de niño. Gorra ng batà. Bight, n. [báit] Bahía. Look. Bigness, n. [bígnes] Grandeza. Kalakhan. Bigot, n. [bígot] Fanático; hipócrita. Panátiko, taong mapaghakà at mapaggiit ng sarili niyang pananalig; mapagpakitang tao. Bigoted, adj. [bígoted] Ciegamente preocupado á favor de alguna cosa. Ang walang minamatwid kungdî ang sarili niyang pag-iisip at pananalig. Bigotry, n. [bígotri] Fanatismo, hipocresía. Pagkapanátiko; pagpapakunwâ. Bile, n. [báil] Bilis; cólera; divieso. Bilis; galit; pigsá. Bilge, n. [bíldch] Pantoque. Pinaka-tiyan ng sasakyang-tubig. Biliary, adj. [bílieri] Biliario. Ukol sa bilis. Bilinguous, adj. [bailíngües] Bilingüe. Dalawang wikà. Bilious, adj. [bíliuæs] Bilioso. Mabílis. Bill, n. [bil] Pico de ave; papel, billete; cédula; cuenta; propuesta de ley; receta de médico. Tukâ; papel, bilyete, cédula ó katibayan, talaan ng utang; palagay na kautusan; reseta ó hatol. Billet, n. [bílet] Billete. Bilyete. Billet, v. [bílet] Alojar ó aposentar soldados. Magpatuloy ng mga sundalo ó kawal. Billard-ball, n. [bíllard-bol] Bola de billar. Bola ng bilyar. Billards, n. [bí-liards] Billar. Bilyar (larô). Billard-table, n. [bí-liard-tebl] Mesa de billar. Mesa ng bilyar. Billion, adj. [bíliæn] Millon de millones. Isang angaw na angaw. Billow, n. [bílo] Oleada, ola grande. Malaking alon. Bin, n. [bin] Arteson, cofre; armario, despensa. Taguan ó sisidlán. Binary, adj. [báineri] Binario, doble. Nakahalò sa dalawa. Bind, v. [báind] Atar, unir; encuadernar. Magtalì, mag-ugpong; magpasta ó magbalat ng aklat. Binder, n. [báinder] Encuadernador. Tagapagpasta, tagapagbalat ng aklat ó kwaderno. Binding, n. [báinding] Encuadernacion; venda, tira, faja. Pagpapasta, pagkápasta; talì. Biographer, n. [boiógrafer] Biógrafo. Ang sumusulat ng kasaysayan ng kabuhayan ng isang tao. Biographical, adj. [baiográfical] Biográfico. Ukol sa pagsulat ng kasaysayan ng kabuhayan ng isang tao. Biography, n. [boiógrafi] Biografía. Pagsulat ng kasaysayan ng kabuhayan ng isang tao. Biped, n. [baíped] Bípede. Ang dádalawa ang paa; ang tao. Bird, n. [bærd] Pájaro. Ibón. Bird, v. [bærd] Cazar ó coger pájaros. Manumpit ó manghuli ng ibon. Birdsnest, n. [bérdsnest] Nido de ave. Pugad ng ibon. Birth, n. [berz] Nacimiento. Panganganak, pagkapanganak, kapanganakan; pagsilang. Birthday, n. [bérzdey] Cumpleaños. Kaarawan ng kapanganakan. Birthplace, n. [bérzpleis] Suelo nativo. Dakong kinapanganakan; bayang sarili. Birthright, n. [bézrait] Derecho de nacimiento. Katwirang buhat sa kapanganakan. Biscuit, n. [bískit] Galleta ó bizcocho. Biskwít. Bisect, v. [baiséct] Dividir en dos partes. Hatiin, biyakín, dalawahín. Bisection, n. [baiséccion] Biseccion. Paghahati, pagbibiyak, pagdalawa. Bishop, n. [bisióp] Obispo. Obispo. Bishopric, n. [bisiópric] Obispado. Sakop ng obispo. Bison, n. [báison] Bisonte. Bisonte (isang hayop). Bit, n. [bit] Bocado, pedacito; bocado del freno. Subò, kapyangot; singkaw sa bibig. Bit, v. [bit] Enfrenar. Magsingkaw. Bitch, n. [bitch] Perra. Asong babae. Bite, n. [báit] Mordedura. Kagat. Bite, v. [báit] Morder; punzar, picar. Mangagat, kumagat; manukâ, mamupog. Bitter, adj. [bíter] Amargo, áspero. Mapait, masaklap. Bitterness, n. [bíternes] Amargura. Pait, saklap, kapaitan, kasaklapan. Bitumen, n. [bítiumen] Betun. Bitún. Bivouac, n. [bívuac] Vivac ó vivaque. Bantay ó tanod ng isang hukbo. Blab, v. [blab] Parlar, revelar ó divulgar lo que se debía callar. Sumatsat, maghayag ng inililihim, maghatid-humapit. Blabber, n. [bláber] Chismoso. Mapaghatid-humapit. Blabbing, n. [blábing] Habladuría. Pananatsat, paghahatid-humapit. Black, adj. [blec] Negro. Maitim. Blackant, n. [blácant] Hormiga negra. Langgam na itim. Blackball, v. [blécbol] Excluir á uno votando con una bolita negra. Hwag tanggapin ang sinoman sa pamamagitan ng halalang ginamitan ng isang bolang itim. Blackbird, n. [bláckbærd] Mirlo ó merla. Martinez, ibong itim. Black-board, n. [blécbord] Pizarra. Pisarra. Blacken, v. [blacn] Teñir de negro, ennegrecer. Paitimin. Blackmoor, n. [blácmur] Negro, el etiope. Taong maitim, taga Etyopya. Blackguard, n. & adj. [blágard] Hombre soez, galopín. Taong hamak, walang hiyâ, alipustâ, alimura. Black-lead, n. [bláclid] Lapiz-plomo. Panulat sa pisarra. Blackleg, n. [blékleg] Bribón. Switik. Blackmail, n. [blécmeil] Tributo ó rescate que los viajeros pagan á los salteadores. Suhol sa mga tulisan ó manghaharang. Blackness, n. [blácnes] Negrura. Itím, kaitimán. Blacksmith, n. [blácsmiz] Herrero. Panday. Bladder, n. [bládær] Vejiga. Pantog. Blade, n. [bled] Brizna; hoja. Talím; dahon. Blain, n. [blen] Ampolla. Buhol. Blamable, adj. [blémabl] Culpable, vituperable. Salarín, alipustâ. Blame, n. [blem] Culpa, delito. Sala. Blame, v. [blem] Culpar. Bigyang sala. Blameless, adj. [blémless] Inocente. Walang sala. Blanch, v. [blanch] Blanquear; hacer pálido. Paputiin, paputlain. Bland, adj. [bland] Blando. Malambot. Blank, adj. [blanc] Blanco. Malinis, walang sulat. Blanket, n. [blánket] Manta. Kumot. Blanket, v. [blánket] Cubrir con manta. Magkumot. Blaspheme, v. [blasfím] Blasfemar. Manungayaw, manumpâ. Blasphemous, adj. [blásfimæs] Blasfemo. Palatungayaw, palasumpâ. Blasphemy, n. [blásfimi] Blasfemia. Tungayaw, sumpâ. Blast, n. [blast] Soplo de aire. Simoy ng hangin, hihip ng hangin. Blast, v. [blast] Castigar con alguna calamidad repentina; marchitar, secar, arruinar. Datnan ng kasakunaan; lumantá, tumuyô, sumirà, gumibâ. Blatant, adj. [blétant] Vocinglero. Palaangál. Blaze, n. [bleíz] Llama ó llamarada. Ningas, liyab, siklab. Blaze, v. [bleíz] Encenderse en llama. Magningas, magliyab. Bleach, v. [blich] Blanquear al sol. Magkulá. Bleak, adj. [blic] Palido; frio, helado. Maputlâ; malamig. Blear-eyed, n. [blír-aid] Lagañoso. Dírain. Bleat, n. [blit] Balido, la voz que forma la oveja y el cordero. Angal ó tingig ng tupa. Bleat, v. [blit] Balar. Umangal [ang tupa]. Bleed, v. [blid] Sangrar. Magpadugô. Bleeding, n. [blíding] Sangría. Pagpapadugô. Blemish, n. [blémish] Tacha; deshonra, infamia. Pintas, kapintasan; dungis, batik, kasiraangpuri.